Η πρώτη ψηφοφορία των 133 μελών του κονκλαβίου για την εκλογή του νέου ποντίφικα χθες το βράδυ ήταν άκαρπη και, κατά συνέπεια, βγήκε μαύρος καπνός από την καπνοδόχο της Καπέλα Σιξτίνα.
H όλη διαδικασία διήρκεσε πάνω από τρεις ώρες, πολύ περισσότερο απ’ ό,τι είχε προβλεφθεί στην ίδια την αίθουσα Τύπου του Βατικανού. Κάτι που μπορεί να οφείλεται -σε έναν βαθμό- στον αριθμό ρεκόρ εκλεκτόρων καρδινάλιων και στο ότι προέρχονται από εβδομήντα μια διαφορετικές χώρες, αλλά και στην ομιλία του Ιταλού καρδινάλιου, Ρανιέρο Κανταλαμέσα, η οποία είχε μεγαλύτερη διάρκεια από το αναμενόμενο και αρκετοί καρδινάλιοι χρειάστηκαν βοήθεια με τη μετάφραση.
Ένας Ασιάτης και δύο Ιταλοί στα φαβορί
Η σύγκληση του Κονκλαβίου ξεκινά 16 ημέρες μετά το θάνατο του Πάπα Φραγκίσκου, ο οποίος απεβίωσε μετά από μακρά νοσηλεία, λόγω πνευμονίας.
Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι η επιλογή θα περιοριστεί σε κάποιον που θα συνεχίσει την προοδευτική του πολιτική ή σε έναν πιο συντηρητικό υποψήφιο.
Μεταξύ των φαβορί είναι ο Λούις Αντόνιο Ταγκλ, ένας καρδινάλιος που θα μπορούσε να γίνει ο πρώτος Ασιάτης ποντίφικας και ο οποίος έχει συγκριθεί με τον Πάπα Φραγκίσκο.
Δύο Ιταλοί θεωρούνται, επίσης, ισχυροί υποψήφιοι: ο αρχιεπίσκοπος της Μπολόνια, Ματέο Σούπι, και ο λεγόμενος «αναπληρωτής πάπας», Πιέτρο Παρολίν.
Η ταυτότητα του πάπα αποκαλύπτεται συνήθως αμέσως μετά την εμφάνιση του λευκού καπνού, όταν βγαίνει στο μπαλκόνι για να χαιρετήσει το πλήθος στην πλατεία του Αγίου Πέτρου.
Ποιος μπορεί να γίνει Πάπας;
Σύμφωνα με τον κανόνα του εκκλησιαστικού δικαίου, οποιοσδήποτε βαπτισμένος καθολικός άνδρας μπορεί να εκλεγεί Πάπας, ανεξάρτητα από το αν είναι μέλος του ιερατείου. Η μόνη προϋπόθεση είναι ότι πρέπει να χειροτονηθεί επίσκοπος μετά την αποδοχή της εκλογής του.
Τα τελευταία 600 και πλέον χρόνια, το Κολλέγιο των Καρδιναλίων επιλέγει ένα μέλος του. Το ίδιο αποτέλεσμα αναμένεται και αυτή τη φορά.
Πώς γίνεται η ψηφοφορία;
Δεν υπάρχει ηλεκτρονική ψηφοφορία στις παπικές εκλογές. Μετά από κάθε γύρο ψηφοφορίας και αφού κατατεθούν και ελεγχθούν τα ψηφοδέλτια, αυτά καίγονται. Καπνός βγαίνει από μια καμινάδα πάνω από την Καπέλα Σιξτίνα για να σηματοδοτήσει ότι ο γύρος της ψηφοφορίας έχει τελειώσει στο πλήθος που περιμένει στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου.
Αν ο καπνός είναι μαύρος, οι καρδινάλιοι δεν έχουν καταλήξει σε απόφαση. Ο λευκός καπνός σημαίνει ότι έχει εκλεγεί νέος πάπας.
Τι συμβαίνει όταν το κονκλάβιο επιλέξει τον πάπα;
Μόλις εκλεγεί ο πάπας, του ζητείται να αποδεχτεί την «κανονική εκλογή του ως Ανώτατου Ποντίφικα» και να επιλέξει το παπικό του όνομα.
Ο νέος πάπας οδηγείται στην «Αίθουσα των Δακρύων» της Καπέλα Σιξτίνα, που ονομάστηκε έτσι, λόγω των συναισθημάτων που έχουν βιώσει οι προηγούμενοι ποντίφικες. Εκεί, ντύνεται με λευκά άμφια και λαμβάνει ένα νέο σταυρό και ένα λευκό ζουκέτο, ή καπέλο. Οι καρδινάλιοι χαιρετούν τον νέο πάπα και ορκίζονται υπακοή σε αυτόν.
Σύμφωνα με την παράδοση, ο πρεσβύτερος καρδινάλιος διάκονος του Κολλεγίου των Καρδιναλίων ανακοινώνει στο πλήθος στην πλατεία του Αγίου Πέτρου και στα εκατομμύρια των ανθρώπων που παρακολουθούν από αλλού: «Annuntio vobis gaudium magnum; Habemus Papam» («Σας ανακοινώνω μια μεγάλη χαρά: Έχουμε πάπα»).
Λίγα λεπτά αργότερα, ο νέος πάπας ευλογεί το πλήθος από ένα από τα μπαλκόνια της βασιλικής του Αγίου Πέτρου.
Χθες, πραγματοποιήθηκε μόνο μία ψηφοφορία, αλλά από σήμερα οι 133 καρδινάλιοι θα πραγματοποιούν τέσσερις ψηφοφορίες, δυο το πρωί (στις 10:30 και στις 12:00) και δυο το απόγευμα (στις 18:30 και στις 20:00 ώρα Ελλάδας), έως ότου τουλάχιστον 89 από αυτούς επιλέξουν το ίδιο όνομα. Σε περίπτωση που και πάλι δεν βγει λευκός καπνός, η ίδια διαδικασία θα συνεχίζεται καθημερινά.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, κατά τη σημερινή ημέρα θα αυξηθούν οι πιθανότητες εκλογής του νέου Αγίου Πατέρα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, δεδομένου ότι το 2005 ο πάπας Βενέδικτος είχε εκλεγεί κατά την τέταρτη ψηφοφορία και ο Πάπας Φραγκίσκος, το 2013, στην πέμπτη.
Χθες, στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, συγκεντρώθηκαν και περίμεναν περισσότερο από το αναμενόμενο το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας με το βλέμμα στραμμένο στην καπνοδόχο της Καπέλα Σιξτίνα περισσότεροι από 50.000 πιστοί, κάτοικοι της Αιώνιας Πόλης, αλλά και πολίτες προερχόμενοι από δεκάδες διαφορετικές χώρες και οι περισσότεροι ήλπιζαν να δουν τον λευκό καπνό που σηματοδοτεί την άφιξη του νέου ποντίφικα.
Ο όρκος και το «extra omnes»
Η ψηφοφορία πραγματοποιείται κάτω από τις θρυλικές τοιχογραφίες του Μιχαήλ Άγγελου και η Καπέλα Σιξτίνα – που συνήθως είναι ένα πολυσύχναστο τουριστικό αξιοθέατο – έχει εγκαταστήσει αυστηρά μέτρα ασφαλείας.
Έχουν γίνει έλεγχοι για την ανίχνευση συσκευών υποκλοπής, έχουν εγκατασταθεί συσκευές παρεμβολής σημάτων και τα παράθυρα έχουν καλυφθεί για προστασία από κατασκοπευτικά drones. Έχουν, επίσης, τοποθετηθεί σφραγίδες σε 80 πόρτες του κονκλαβίου για να εμποδίσουν την είσοδο και έξοδο ατόμων. Οι καρδινάλιοι θα κοιμούνται και θα τρώνε στην Casa Santa Marta, ένα ξενώνα εντός του Βατικανού, όπου ζούσε ο Πάπας Φραγκίσκος, μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Στη συνέχεια, ο καθένας προχώρησε για να ορκιστεί μυστικότητα, τοποθετώντας το χέρι του στο Ευαγγέλιο και υποσχόμενος, επίσης, να μην επιτρέψει καμία εξωτερική επιρροή.
Ο όρκος: «Υπόσχομαι και ορκίζομαι να τηρήσω απόλυτο απόρρητο έναντι οποιουδήποτε δεν ανήκει στο σώμα των καρδιναλίων εκλεκτόρων, και αυτό για τους αιώνες, εκτός εάν λάβω ειδική εξουσιοδότηση που θα μου δοθεί ρητά από τον νέο εκλεγμένο Πάπα ή τους διαδόχους του, σχετικά με όλα όσα αφορούν άμεσα ή έμμεσα τις ψηφοφορίες και τις καταμετρήσεις για την εκλογή του Πάπα».
Αφού κάθισαν, ακούστηκε η γνωστή λατινική φράση «extra omnes», δηλαδή «έξω όλοι» και ο αρχιεπίσκοπος, Ντιέγκο Ραβέλι, βοηθός του αποθανόντος πάπα, έκλεισε τις πόρτες.
