Τα σχέδια της κυβέρνησης να επιβάλει αυτό που ο Τραμπ αποκαλεί ανταποδοτικούς δασμούς έχουν αφήσει επενδυτές, στελέχη, κυβερνητικούς αξιωματούχους και καταναλωτές σε όλο τον κόσμο να προσπαθούν να μαντέψουν τι μέλλει γενέσθαι.
Η έλλειψη λεπτομερειών μέχρι στιγμής σχετικά με τη δομή, το μέγεθος και τους στόχους των εισφορών έχει αφήσει τον κόσμο με πολλά αναπάντητα ερωτήματα, σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της Nomura Holdings Inc., Ρομπ Σουμπαραμάν.
«Οι προτεινόμενοι δασμοί της κυβέρνησης Τραμπ σημαίνουν διαφορετικά πράγματα για διαφορετικούς ανθρώπους», ανέφερε σε πρόσφατο σημείωμα προς τους πελάτες του. Ενώ μια άμεση προσέγγιση σημαίνει ότι οι ΗΠΑ αντιστοιχούν στις εισφορές που επιβάλλουν άλλα έθνη στα αμερικανικά προϊόντα, «υποψιαζόμαστε ότι τα κριτήρια για τους αμερικανικούς αμοιβαίους δασμούς θα είναι πολύ ευρύτερα και μάλιστα πιο δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν».
Στο στόχαστρο
Ενώ ο Τραμπ δεν έχει ακόμη προσδιορίσει τους στόχους του, ο ίδιος και οι υπαρχηγοί του έχουν κατηγορήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Μεξικό, τον Καναδά, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, το Βιετνάμ και την Ινδία για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Περίπου 33 τρισεκατομμύρια δολάρια παγκόσμιου εμπορίου βρίσκονται στο στόχαστρο και χώρες από τη Βραζιλία έως την Κίνα αντιμετωπίζουν μείωση των εξαγωγών τους προς τις ΗΠΑ από 4% έως 90%, σύμφωνα με το Bloomberg Economics.
Ο μέσος δασμός των ΗΠΑ σε όλες τις χώρες θα αυξηθεί πιθανότατα κατά 15 ποσοστιαίες μονάδες φέτος, σύμφωνα με τους οικονομολόγους της Goldman Sachs Group Inc. – προειδοποιώντας ότι αυτό θα αυξήσει τον βασικό πληθωρισμό, θα αποδυναμώσει την ανάπτυξη και θα κλιμακώσει τον κίνδυνο ύφεσης.Ένας κόσμος δασμών
Οι αποφάσεις θα προστεθούν στα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί από την ανάληψη των καθηκόντων του Τραμπ τον Ιανουάριο. Η κυβέρνηση έχει επιβάλει σωρευτικά πρόσθετο φόρο 20% σε όλα τα εισαγόμενα αγαθά από την Κίνα, ενώ υπάρχουν συντελεστές 25% σε ισχύ για μεγάλο μέρος των αγαθών από το Μεξικό και τον Καναδά. Υπάρχει επίσης παγκόσμιος δασμός 25% στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου. Ο Τραμπ έχει επίσης υπογράψει διακήρυξη για την εφαρμογή δασμού 25% στις εισαγωγές αυτοκινήτων και ορισμένων εξαρτημάτων, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ στις 3 Απριλίου στην Ουάσινγκτον. Θα ακολουθήσουν και άλλες εισφορές σε άλλους τομείς, όπως στα φαρμακευτικά προϊόντα.
Ορισμός του αμοιβαίου
Ο Τραμπ έχει πει ότι οι λεγόμενοι αμοιβαίοι δασμοί του θα έχουν ως στόχο να αντιστοιχίσουν τους δασμολογικούς και μη δασμολογικούς φραγμούς που θέτουν οι εμπορικοί εταίροι στις αμερικανικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των υπερβολικά υψηλών εμπορικών πλεονασμάτων με τις ΗΠΑ και, ορισμένων φόρων και εισφορών σε επίπεδο ειδών.
Οικονομικό πλήγμα
Επί μήνες, οι αναλυτές προσπαθούσαν να προβλέψουν τις πιθανές επιπτώσεις των δασμών, βασιζόμενοι σε διάφορα σενάρια. Το Bloomberg Economics αναφέρει ότι μια μέγιστη προσέγγιση θα πρόσθετε έως και 28 ποσοστιαίες μονάδες στους μέσους δασμολογικούς συντελεστές των ΗΠΑ – προκαλώντας ένα πλήγμα 4% στο αμερικανικό ΑΕΠ και ανεβάζοντας τις τιμές κατά σχεδόν 2,5%, σε μια περίοδο δύο έως τριών ετών.
Ο αντίκτυπος στους εμπορικούς εταίρους, σύμφωνα με όλα τα σενάρια, θα ήταν σοβαρός. Η Κίνα, η ΕΕ και η Ινδία θα μπορούσαν να βρεθούν στην κορυφή της λίστας όσον αφορά τον αντίκτυπο στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ – αν και οι οικονομίες τους μπορεί να τα καταφέρουν να βγουν σχετικά αλώβητες. Σύμφωνα με την ανάλυση του Bloomberg Economics, ο Καναδάς και οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας θα αισθανθούν πιθανότατα μεγαλύτερο συνολικό αντίκτυπο.
Στασιμοπληθωρισμός
Ο στασιμοπληθωρισμός, όπου η αργή ανάπτυξη συνδυάζεται με επίμονα αυξημένες πιέσεις στις τιμές, αποτελεί επίσης μια ανησυχία. Υπάρχουν παραλληλισμοί με τη στασιμοπληθωριστική περίοδο της δεκαετίας του 1970 που προκλήθηκε από το πετρελαϊκό σοκ, σύμφωνα με τον Σανγκ-Τζιν Γουέι του Columbia Business School της Νέας Υόρκης και πρώην επικεφαλής οικονομολόγο της Ασιατικής Τράπεζας Ανάπτυξης: «Και οι δύο ήταν πολύ δυσάρεστες περίοδοι στην κοινωνία των ΗΠΑ που προκάλεσαν προβλήματα σε πολλά νοικοκυριά. Αυτή τη φορά, κινδυνεύουμε να επαναλάβουμε τη δυσάρεστη εμπειρία για περιττές και αποφεύξιμες πολιτικές επιλογές».
Πολλά, ωστόσο, εξαρτώνται από τους άγνωστους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των ακριβών τελικών δασμολογικών συντελεστών ανά προϊόν και χώρα, των αντιποίνων των εμπορικών εταίρων και της αντίδρασης των επιχειρήσεων και των καταναλωτών.
«Μία σου και μία μου»
Οι εμπορικοί εταίροι έχουν υιοθετήσει ποικίλες προσεγγίσεις μέχρι στιγμής. Η Κίνα, επί μακρόν στο στόχαστρου του Τραμπ, ανταπέδωσε τους δασμούς νωρίτερα φέτος, αν και ο πρόσθετος φόρος ήταν μικρότερος από τον αμερικανικό και εφαρμόστηκε σε πιο περιορισμένο σύνολο αμερικανικών προϊόντων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς προέβησαν σε άμεσα αντίποινα κατά των δασμών του Αμερικανού προέδρου για τα μέταλλα.
Πολλές μεγάλες οικονομικές δυνάμεις προσπάθησαν να διαπραγματευτούν εξαιρέσεις στις εισφορές. Χώρες όπως το Βιετνάμ έχουν δεσμευτεί να αγοράζουν περισσότερα αμερικανικά προϊόντα για να προσπαθήσουν να αντιμετωπίσουν τα πλεονάσματά τους με τις ΗΠΑ και μείωσαν τις εισαγωγικές εισφορές σε μια σειρά προϊόντων.
Ντόμινο
Οι αμερικανικές μετοχές κατέγραψαν τη χειρότερη τριμηνιαία επίδοσή τους από το 2023 τους πρώτους τρεις μήνες του τρέχοντος έτους, αν και σε μεγάλο μέρος του υπόλοιπου κόσμου σημειώθηκαν κέρδη. Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα σημείωσαν άνοδο σχεδόν 3%, εν μέρει χάρη στις αυξανόμενες ανησυχίες για την ανάπτυξη. Ο χρυσός σημείωσε υψηλά ρεκόρ, ενώ το δολάριο αποδυναμώθηκε. Ορισμένοι επενδυτές υποστηρίζουν ότι η απαισιοδοξία είναι υπερβολική και επισημαίνουν το ενδεχόμενο εμπορικών συμφωνιών με την πάροδο του χρόνου.
Μεγάλες επιχειρήσεις
Πολλές αμερικανικές εταιρείες έχουν εκφράσει την ανησυχία τους για τους νέους δασμούς που αυξάνουν το κόστος και περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους. Τα στελέχη πρέπει να σταθμίσουν αν θα μεταφέρουν τουλάχιστον μέρος της παραγωγής στις ΗΠΑ προκειμένου να παρακάμψουν τους δασμούς.
