Ενώ οι άνθρωποι μπορούν να αισθάνονται φιλικά συνδεδεμένοι με δεκάδες ή εκατοντάδες άτομα μέσω του οικογενειακού, επαγγελματικού ή κοινωνικού τους περιβάλλοντος και κάποιοι ακόμα και με μερικές χιλιάδες άτομα μέσω του Facebook, του Instagram ή του TikTok ένας ειδικός εξηγεί γιατί υπάρχει πεπερασμένος αριθμός ανθρώπων που μπορεί κάποιος να διατηρεί φιλική σχέση.
Ωστόσο οι επιστήμονες διαφωνούν για το ποιος είναι αυτός ο αριθμός. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης Δρ. Ρόμπιν Ντάνμπαρ, πρωτοπόρος στην έρευνα των νευρολογικών διεργασιών που υποστηρίζουν την κοινωνική σύνδεση υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να διατηρούν κοινωνικό δίκτυο μεγαλύτερο από 150 άτομα.
Τι εννοεί με αυτό; Περιλαμβάνει την οικογένειά σου και τους πιο στενούς σου φίλους, μέχρι και ανθρώπους που δεν θα ένιωθες άβολα να συναντήσεις τυχαία στο αεροδρόμιο στις 3 το πρωί. Πέρα από τα 150 άτομα, πρόκειται για «μονόπλευρες σχέσεις. Το κλειδί για τον αριθμό 150 και τα επίπεδα που περιλαμβάνει είναι ότι πρόκειται για αμοιβαίες σχέσεις» δήλωσε ο Ντάνμπαρ στη Wall Street Journal.
Οι άνθρωποι μπορούν να έχουν τεράστιο κοινωνικό δίκτυο. Αλλά πόσο μεγάλο ακριβώς είναι υπό συζήτηση. Από τα 150 άτομα ο Ντάνμπαρ λέει ότι μόνο πέντε είναι η οικογένεια και οι φίλοι που αισθάνεσαι πιο κοντά και δέκα είναι άτομα που βλέπεις τουλάχιστον μία φορά τον μήνα. Περίπου 50 άλλα είναι άτομα που θα καλούσες σε πάρτι γενεθλίων, και άλλα 100 θα ήταν καλεσμένοι στον γάμο σου.
Ωστόσο άλλοι έχουν διαφωνήσει με τα συμπεράσματα του Ντάνμπαρ τα οποία βασίζονται στη μελέτη του ανθρώπινου εγκεφάλου και αυτών άλλων πρωτευόντων θηλαστικών. Ο Ντάνμπαρ έχει υποστηρίξει ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο νεοφλοιός – το μέρος του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τη γλώσσα και τη μνήμη – τόσο μεγαλύτερο το κοινωνικό δίκτυο.
Σουηδοί ερευνητές υποστήριξαν το 2021 ότι δεν υπάρχει κανένας συγκεκριμένος αριθμός, και ότι η σύγκριση των ανθρώπων με άλλα πρωτεύοντα αγνοεί βασικές διαφορές. Για παράδειγμα, οι χιμπαντζήδες και άλλα είδη πρέπει να αποφεύγουν θηρευτές και να παλεύουν για τροφή κάτι που, κατά κανόνα, οι άνθρωποι δεν χρειάζεται πλέον να κάνουν.
Ο Ντάνμπαρ χαρακτήρισε την εν λόγω έρευνα «απόλυτα τρελή», δηλώνοντας στους New York Times τότε ότι τον εξέπληξε «η φαινομενική αποτυχία των ερευνητών του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης να κατανοήσουν τις σχέσεις». Ο ακαδημαϊκός της Οξφόρδης τόνισε ότι η άνοδος των social media δεν έχει αλλάξει τα ευρήματά του τα οποία δημοσίευσε για πρώτη φορά το 1993. «Αν δεις τη συχνότητα των αναρτήσεων στα social media, τη συχνότητα των τηλεφωνικών κλήσεων, των δια ζώσης επαφών, των μηνυμάτων, θα δεις τα ίδια επίπεδα», δήλωσε στη WSJ.
Απαραίτητοι για την υγεία
Αλλά μακριά από τη συζήτηση για τα κοινωνικά δίκτυα, οι υπεύθυνοι δημόσιας υγείας επισημαίνουν ότι οποιαδήποτε πραγματική φιλία μπορεί να σώσει ζωές. Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση αυξάνουν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου πάνω από 25%, και η έλλειψη σύνδεσης είναι εξίσου επικίνδυνη για την υγεία όσο και το κάπνισμα έως και 15 τσιγάρων την ημέρα, σύμφωνα με έκθεση του 2023 από τον Γενικό Χειρουργό των ΗΠΑ επί προεδρίας Μπάιντεν, Δρ. Βίβεκ Μούρθι.
Η μοναξιά αυξάνεται στις ΗΠΑ με πάνω από το 20% των ενηλίκων να δηλώνουν ότι αισθάνονται μοναξιά, σύμφωνα με έρευνα του Χάρβαρντ.
Η χρήση των social media έχει επίσης συνδεθεί με την κατάθλιψη και τη μοναξιά, ενώ οι άνθρωποι περνούν λιγότερο χρόνο πρόσωπο με πρόσωπο με φίλους και οικογένεια.
Η ισχυρή κοινωνική σύνδεση μπορεί να έχει εξαιρετικά θετική επίδραση στην υγεία και προστατεύει από καρδιακές παθήσεις, άνοια και εγκεφαλικό επεισόδιο, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC).
«Το μόνο που χρειάζεσαι είναι έναν φίλο για να κάνει τη διαφορά», δήλωσε στους New York Times ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κάνσας Δρ. Τζέφρι Χολ. Ωστόσο, διαφορετικοί φίλοι μάς επιτρέπουν να εκφράζουμε διαφορετικές πλευρές του εαυτού μας.
«Αν θέλεις να έχεις τη πιο ουσιαστική ζωή, μία στην οποία νιώθεις δεμένος και συνδεδεμένος με άλλους, τότε όσο περισσότεροι φίλοι τόσο το καλύτερο», είπε.
