Αντιδράσεις προκαλεί ο νόμος που ψηφίστηκε στην Αυστρία, ο οποίος απαγορεύει οριστικά και αμετάκλητα η ισλαμική μαντίλα στα σχολεία και συγκεκριμένα για κορίτσια κάτω των 14 ετών.
Ο νόμος για την ισλαμική μαντίλα εγκρίθηκε με μεγάλη πλειοψηφία από την αυστριακή βουλή, με εξαίρεση τους Πράσινους που έκριναν το μέτρο αντισυνταγματικό, ενώ νομικοί στην Αυστρία και οργανώσεις υπέρ των δικαιωμάτων του ανθρώπου θεωρούν ότι κάνει διακρίσεις.
Μια πρώτη προσπάθεια απαγόρευσης της μαντίλας στο σχολείο, στην οποία πρωτοστάτησε η κυβέρνηση συνασπισμού συντηρητικών-ακροδεξιών το 2019, απορρίφθηκε έναν χρόνο αργότερα από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αυστρίας που έκρινε ότι κάνει διακρίσεις.
Ωστόσο η κυβέρνηση, της οποίας ηγούνται οι συντηρητικοί και η οποία υπερασπίστηκε το νομοσχέδιό της λέγοντας ότι προστατεύει τα κορίτσια και τις έφηβες, εμφανίστηκε βέβαιη ότι αυτή τη φορά είναι συμβατό με το Σύνταγμα.
Στη διάρκεια διαβουλεύσεων, ο πρόεδρος του φιλελεύθερου κόμματος NEOS Γιάνικ Σέτι είχε δηλώσει ότι «πρόκειται για έναν καλό νόμο…που θα επιτρέψει να απαγορευθεί σε κάποιο βαθμό η πολιτιστική καταπίεση».
Για την υπουργό Ενσωμάτωσης, Κλαούντια Πλάκολμ, «όταν ένα κορίτσι οκτώ ή εννέα ετών υποχρεούται να καλύπτει το σώμα της….για να προστατευθεί από το βλέμμα των ανδρών, τότε δεν πρόκειται για θρησκευτικό τελετουργικό αλλά για καταπίεση».
Η απαγόρευση, που αφορά «όλες τις μορφές» της ισλαμικής μαντίλας στους χώρους των σχολείων, αναμένεται να τεθεί πλήρως σε ισχύ από τη σχολική χρονιά του Σεπτεμβρίου του 2026, διευκρίνισε η Πλάκολμ κατά την παρουσίαση του νόμου.
Ωστόσο, από τον Φεβρουάριο θα ξεκινήσει μια αρχική φάση κατά την οποία οι νέοι κανόνες θα εξηγηθούν σε εκπαιδευτικούς και παιδιά, χωρίς κυρώσεις στην περίπτωση που αυτοί δεν τηρούνται.
Στην περίπτωση που θα υπάρξει μη συμμόρφωση εκ νέου, οι γονείς κινδυνεύουν με πρόστιμα από 150 έως 800 ευρώ.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, περίπου 12.000 κορίτσια και έφηβες επηρεάζονται από τον νέο νόμο. Μια εκτίμηση που προκύπτει από μελέτη του 2020, σύμφωνα με την οποία 3.000 παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών φορούν μαντίλα.
Οργανώσεις υπεράσπισης δικαιωμάτων καταγγέλλουν από την πλευρά τους ένα μέτρο που κάνει διακρίσεις και που δημιουργεί τον κίνδυνο να διχάσει περισσότερο την αυστριακή κοινωνία και να τροφοδοτήσει τον αντιμουσουλμανικό ρατσισμό στην χώρα των εννέα εκατομμυρίων κατοίκων, όπου το αντιμεταναστευτικό κλίμα δεν σταματά να εντείνεται τα τελευταία χρόνια, κυρίως σε ό,τι αφορά τους μουσουλμάνους.
«Θα απομονώσει περαιτέρω»
Για τη Διεθνή Αμνηστία Αυστρίας, ο νόμος «συνιστά κατάφωρη διάκριση προς τις νεαρές μουσουλμάνες» και δημιουργεί τον κίνδυνο «να τροφοδοτήσει τις υφιστάμενες προκαταλήψεις και τα στερεότυπα προς τους μουσουλμάνους».
Ο οργανισμός που εκπροσωπεί επισήμως τις μουσουλμανικές κοινότητες της χώρας, ο IGGÖ, εκτιμά ότι ο νόμος θα στιγματίσει τα παιδιά τα οποία αφορά, «θα αποδυναμώσει την εμπιστοσύνη στο κράτος δικαίου και θα θέσει σε κίνδυνο την κοινωνική συνοχή».
Η Αντζέλικα Άτζινγκερ, διευθύντρια της ένωσης Amazone στο Φόραλμπεργκ (δυτικά), κατήγγειλε από την πλευρά της έναν νόμο που δημιουργεί τον κίνδυνο να «απομονώσει περισσότερο» τα παιδιά τα οποία αφορά και να τους δώσει την εντύπωση ότι είναι «νόμιμο» να ελέγχει το σώμα τους, σύμφωνα με ανακοίνωση που εκδόθηκε από την αντιρατσιστική οργάνωση SOS Mitmensch.
Το κόμμα της άκρας δεξιάς FPÖ, που βγήκε πρώτο στις βουλευτικές εκλογές του 2024 χωρίς να καταφέρνει να σχηματίσει κυβέρνηση, ζητά να γίνει ένα βήμα επεκτείνοντας την απαγόρευση στις ανώτερες βαθμίδες της εκπαίδευσης.
Ο κυβερνών συνασπισμός δηλώνει πεπεισμένος ότι η απαγόρευση δεν θα ακυρωθεί δεύτερη φορά, υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι να προστατεύσει τα δικαιώματα των παιδιών, που είναι συνταγματικά κατοχυρωμένα.
Ωστόσο, ο συνταγματολόγος και καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Βιέννης Χάιντς Μάγιερ το αμφισβητεί αυτό, θυμίζοντας ότι το ανώτατο δικαστήριο της Αυστρίας είχε κρίνει το 2020 ότι με το να στοχεύει μόνο την ισλαμική μαντίλα, «είναι μια θρησκεία σε βάρος της οποίας γίνεται διάκριση» συγκριτικά με άλλες.
Το δικαστήριο έκρινε επίσης ότι «εάν η μαντίλα είναι σύμβολο καταπίεσης», η απαγόρευσή της στο σχολείο σημαίνει ότι τα παιδιά τα οποία αφορά έρχονται σε «άβολη θέση» σε σχέση με τους ανθρώπους που τους το επιβάλλουν, δήλωσε ο ίδιος στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Στη Γαλλία, οι αρχές απαγόρευσαν το 2004 στους μαθητές να φορούν «σύμβολα ή ενδύματα» με τα οποία «δηλώνουν ανοικτά εμφανώς τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις» όπως μαντίλες, τουρμπάνια και κιπά.
