Ως ένα εξαιρετικά σπάνιο ενδεχόμενο θεωρούνται οι θάνατοι από αναταράξεις εν πτήσει, σε περιστατικά ανάλογα αυτού που βίωσε την Τρίτη η πτήση της Singapore.
H Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) ανακοίνωσε σήμερα σχετικά ερωτηθείσα ότι μεταξύ 2009 και 2021, συνολικά 146 επιβάτες και μέλη πληρώματος έχουν τραυματιστεί σοβαρά από τέτοιες αιτίες.
Τι μπορεί όμως να προκάλεσε το περιστατικό, τι είδους αναταράξεις υπάρχουν και πώς μπορεί να επιδεινωθεί ένα τέτοιο συμβάν;
Ο Τιμ Άτκινσον, σύμβουλος αεροναυπηγικής και πιλότος, είπε στο Sky News ότι πιστεύει πως είναι «αρκετά σαφές» ότι η πτήση της Singapore Airlines «συνάντησε ατμοσφαιρικές αναταράξεις».
Ο ίδιος σημείωσε ότι η περιοχή -που ονομάζεται Διατροπική Ζώνη Σύγκλισης– στην οποία συνέβη το περιστατικό είναι… «πολύ γνωστή μεταξύ των πιλότων, αλλά και στους επιβάτες, για τις αναταράξεις που καταγράφονται εκεί».
«Παρά την μεγάλη προσοχή που δίδουν οι πιλότοι, περιστασιακά, υπάρχουν αναταράξεις που δεν μπορούν να προ–εκτιμηθούν.
Ο κ. Άτκινσον σημείωσε επίσης ότι όσο μεγαλύτερο είναι το αεροσκάφος, «τόσο χειρότερη είναι η (βιούμενη) ανατάραξη, δηλαδή η απατούμενη ατμοσφαιρική διαταραχή που προκαλεί τα μεγάλα προβλήματα».
Το 777 είναι «ένα από τα μεγαλύτερα και, θαρρώ, τα πιο συμπαγή αεροσκάφη που πετούν ευρέως σε όλο τον κόσμο».
Τι είδη αναταράξεων υπάρχουν;
Ο αρμόδιος μετεωρολόγος του Sky News, Jo Robinson, σημειώνει ότι υπάρχουν μερικές μορφές αναταράξεων με ξαφνική αλλαγή στη ροή του αέρα και στην ταχύτητα του ανέμου.
Οι αναταράξεις μπορεί συχνά να συνδέονται με σύννεφα καταιγίδας, τα οποία συνήθως προβλέπονται επαρκώς και παρακολουθούνται, επιτρέποντας στα αεροπλάνα να τις παρακάμπτουν πετώντας γύρω απ΄αυτές.
Όμως οι αναταράξεις «καθαρού» αέρα (CAT) είναι πολύ πιο επικίνδυνες καθώς δεν υπάρχουν οπτικά σημάδια, δηλαδή σύννεφα.
Αυτή η αόρατη κατακόρυφη κίνηση του αέρα συμβαίνει συνήθως σε ύψος 15.000 ποδών και άνω και συνδέεται κυρίως με τον αεροχείμαρρο.
Υπάρχουν ενδείξεις για το πού μπορεί να εμφανιστεί το CAT, αλλά γενικά δεν μπορεί να ανιχνευθεί εκ των προτέρων, πράγμα που σημαίνει ότι τα πληρώματα πτήσης μπορεί να αφεθούν χωρίς χρόνο να προειδοποιήσουν τους επιβάτες και να προειδοποιήσουν με τα σήματα για ζώνη ασφαλείας.
Δεν είναι σαφές τι είδους αναταράξεις υπέστη η πτήση της Singapore Airlines.
Ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής
Έχει γίνει κατανοητό εδώ και αρκετό καιρό ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τις αναταράξεις κατά τη διάρκεια των πτήσεων και η τάση αναμένεται να επιδεινωθεί σύμφωνα με κάποιες μελέτες.
Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, μια μελέτη από το αγγλικό Πανεπιστήμιο του Reading διαπίστωσε ότι σε ένα τυπικό σημείο διέλευσης στον Βόρειο Ατλαντικό –μια από τις πιο πολυσύχναστες διαδρομές στον κόσμο δηλαδή- η συνολική ετήσια διάρκεια έντονων αναταράξεων αυξήθηκε κατά 55%: Από 17,7 ώρες το 1979 σε 27,4 ώρες το 2020.
Η ίδια έρευνα διαπίστωσε ότι οι μέτριες αναταράξεις αυξήθηκαν κατά 37%: από τις 70,0 στις 96,1 ώρες και οι ελαφρές αναταράξεις κατά 17% από τις 466,5 στις 546,8 ώρες.
Ο καθηγητής Paul Williams, επιστήμονας της ατμόσφαιρας που συνέγραψε τη μελέτη, είχε τότε δηλώσει: «Το μήνυμά μου είναι ότι πρέπει να κάτι να αλλάξουμε, καθώς οι πτήσεις θα γίνουν πιο ταραχώδεις στο μέλλον όσο η παγκόσμια υπερθέρμανση θα αυξάνεται περαιτέρω».
Και ο αντίλογος
Πάντως ο καθηγητής Paul Roundy, από το Πανεπιστήμιο του Ολμπανι αντιτείνει ότι η αύξηση αυτή κατά 55% σε μόνο σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να μεταβάλει -και πάλι ελάχιστα- τα ποσοστά του κινδύνου.
Σημείωσε ότι «δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ανησυχεί ένας επιβάτης», και καθησυχάζει: «Τα αεροπορικά ταξίδια του μέλλοντος δεν θα είναι γεμάτα με φτερά αεροπλάνων που σκίζονται και ή τραυματίες επιβάτες.
Τα πράγματα θα αξακολουθήσουν να είναι όπως και στις μέρες μας».
