Για κύμα βίας που σαρώνει σχολεία και γειτονιές, μίλησε ο υφυπουργός Δικαιοσύνης, Γιάννης Μπούγας, ο οποίος από το Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ περιέγραψε τον κυβερνητικό σχεδιασμό και τις νέες ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Ο Γιάννης Μπούγας είπε ότι το πρόβλημα της βίας ανηλίκων «παρατηρείται δυστυχώς σε πολλές χώρες της ηπείρου μας» και διευκρίνισε ότι «τα αναμορφωτικά, οι κυρώσεις οι ποινικές σε βάρος των ενηλίκων είναι το τελευταίο, το έσχατο μέτρο το οποίο μπορεί και πρέπει να χρησιμοποιεί μια κοινωνία».
Σύμφωνα με τον υφυπουργό Δικαιοσύνης, «όταν η κοινωνία βλέπει τον υπουργό Δικαιοσύνης ως κάποιον που θα δώσει λύση σε ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα, σημαίνει ότι υπάρχουν πολλά στάδια στα οποία δεν έχει γίνει η δουλειά που πρέπει να γίνει. Αναφέρομαι και στην οικογένεια, αναφέρομαι και στο σχολείο και βεβαίως ευρύτερα στην κοινωνία».
Ο Γιάννης Μπούγας είπε ότι «πρέπει να παρέμβουμε σε διάφορα στάδια πριν φτάσουμε στην κορύφωση μιας συμπεριφοράς η οποία δημιουργεί μια τεράστια παθογένεια στην κοινωνία. Και δεν υπάρχει και επιστροφή. Και τι εισηγήθηκε χθες ο υπουργός στο υπουργικό συμβούλιο; Την αναμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου που αφορά τις κυρώσεις κατά ανηλίκων που εγκληματούν».
Τρεις βασικοί τομείς
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης υποστήριξε ότι η Πολιτεία έχει τρεις τομείς στους οποίους μπορεί να παρέμβει. Αυτοί, όπως τους περιέγραψε, είναι:
• Το ποινικό δίκαιο, με την επιβολή ποινικών κυρώσεων και κατά των γονέων και κατά των ανηλίκων
• Το αστικό δίκαιο, δηλαδή το δίκαιο της αποκατάστασης. Σε περίπτωση που προκληθεί ζημία από ανήλικο να υπάρχει ένας αποκαταστατικός μηχανισμός που θα αποζημιώνει είτε τον ιδιώτη, είτε βεβαίως το δημόσιο ή το νομικό πρόσωπο το οποίο θα έχει υποστεί τη ζημία.
• Το πειθαρχικό δίκαιο, το οποίο αφορά το υπουργείο Παιδείας και προβλέπει πειθαρχικές κυρώσεις σε βάρος ανηλίκων, οι οποίοι παραβιάζουν τους σχολικούς κανονισμούς.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό Δικαιοσύνης, «έχουμε πολλές τέτοιες περιπτώσεις που εγκληματική συμπεριφορά παρατηρείται εντός της σχολικής μονάδας και εκεί αναδεικνύονται και άλλες παθογένειες, που βέβαια ίσως χρειάζεται να συζητήσετε με άλλους ειδικότερους εμού. Αρα, λοιπόν, έχουμε αυτούς τους τρεις βασικούς τομείς που μπορεί από άποψη νομοθετική να παρεμβαίνει η Πολιτεία».
Τι προβλέπεται για τους γονείς
Αυτό το οποίο προβλέπεται για τους γονείς σε περίπτωση που παραμελήσουν την εποπτεία του ανήλικου παιδιού τους, είπε ο Γιάννης Μπούγας, «είναι μία ποινή φυλάκισης που με τα σημερινά δεδομένα, εάν πρόκειται για οποιονδήποτε έχει την επιμέλεια και δεν είναι γονέας, προβλέπεται ποινή φυλάκισης έως ένα έτος. Αν είναι γονέας αυτός που παραμελεί την εποπτεία του ανηλίκου, τότε η ποινή μπορεί να φτάσει μέχρι τα 2 έτη. Το πλαίσιο αυτό αυστηροποιείται και γίνεται τουλάχιστον 1 έτος για τους υπόλοιπους και τουλάχιστον δύο έτη για τους γονείς (μπορεί και πέντε) και μπορεί να φτάσει μέχρι το όριο του πλημμελήματος».
Επιπλέον, είπε, «δεν είναι μόνο η ποινή φυλάκισης. Είναι και το γεγονός ότι το δικαστήριο του επιβάλλει σωρευτικά χρηματική ποινή, η οποία ξεκινά από 10.000 ευρώ σε περίπτωση που ο ανήλικος έχει τελέσει άδικη πράξη που αν την τελούσε ενήλικας θα χαρακτηριζόταν κακούργημα. Αρα, εκεί υπάρχει πλέον και η χρηματική ποινή που επιβάλλεται σωρευτικά με την ποινή φυλάκισης».
Οταν ρωτήθηκε πώς μπορεί να αποδείξει κανείς, ακόμα και στο δικαστήριο, ότι ο γονέας δεν ενδιαφέρεται για το παιδί του, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης είπε ότι αυτή την ερώτηση «καλούνται να απαντήσουν οι δικαστές», εξηγώντας ότι «το δικαστήριο δεν έχει διακριτική ευχέρεια. Το δικαστήριο με βάση τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης εφαρμόζει τον νόμο. Αν λοιπόν ο δικαστής διαγνώσει υπαίτια παράλειψη εποπτείας, δόλο ή ενδεχόμενο δόλο ή αμέλεια από τους εντολείς του, αλλά αυτό όμως να προκύπτει με βάση τα στοιχεία της δικογραφίας, τότε μπορεί να υπάρξουν ποινές σε βάρος των γονέων(…). Τον τελευταίο λόγο για την επιβολή των ποινικών νόμων τον έχει η Δικαιοσύνη».
Τι προβλέπεται για τους ανηλίκους
Οσον αφορά τις ποινές που θα επιβάλλονται στους ανηλίκους που παρανομούν ή εγκληματούν, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης μίλησε για ποινές που αφορούν τις ηλικίες από τα 12 έως τα 18 έτη.
«Μέχρι την ηλικία των 12 ετών, ο ανήλικος δεν έχει ποινική ευθύνη», είπε ο Γιάννης Μπούγας, «άρα, η οποιαδήποτε ποινική συμπεριφορά του είναι χωρίς σημασία για το ποινικό μας δίκαιο, διότι δεν επιβάλλεται κανενός είδους κύρωση. Από 12 έως 15 μπορούν να επιβληθούν μορφωτικά μέτρα και θεραπευτικά μέτρα σε περίπτωση που διαγνωστεί κάποια ψυχική νόσος. Αρα, λοιπόν, από 12 έως 15 το εργαλείο το θεσμικό για το δικαστήριο είναι τα αναμορφωτικά μέτρα. Τα νομοθετικά μέτρα αναφέρονται ενδεικτικά στον Ποινικό μας Κώδικα».
Πρόσθεσε ότι «με την τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα έχουμε προσθέσει και άλλα μορφωτικά μέτρα, τη συμμετοχή σε πολιτιστικά και σε αθλητικά σωματεία. Είναι δώδεκα οι κατηγορίες, ενδεικτικά αναφερόμενες επαναλαμβάνω, αναμορφωτικών μέτρων και αυτές ακολουθούν θα έλεγα, την αρχή της επικουρικότητας. Δηλαδή έχουμε τα πιο ήπια μέτρα που μπορεί να ξεκινάνε από την επίπληξη και με βάση την αρχή της επικουρικότητας μπορεί να φθάσουμε και στην τοποθέτηση σε κατάλληλο ίδρυμα αγωγής. Είναι τα λεγόμενα παλαιότερα αναμορφωτήρια. Αυτό είναι το έσχατο μέτρο. Και μπορεί να γίνει σε περίπτωση που έχουμε πολύ σοβαρά εγκλήματα».
Για τις ηλικίες από 15 ετών και μετά, είπε: «Εχουμε τον ποινικό σωφρονισμό που αυτό είναι για πολύ σοβαρά κακουργήματα και για κακουργήματα που εργαλειοποιούνται οι ανήλικοι. Ενα από αυτά είναι η εμπορία ανθρώπων που διακινητές εργαλειοποιούν ανηλίκους μεταξύ 15 και 18 ετών για να τελέσουν την άδικη πράξη. Εκεί προβλέπεται και ο ποινικός σωφρονισμός, δηλαδή ο εγκλεισμός σε σωφρονιστικό κατάστημα. Και όλες οι ποινές για ανηλίκους, ακόμη και σε κακουργήματα είναι πλημμεληματικές ποινές. Επομένως, το όριο είναι μέχρι 5 έτη».
Ο Γιάννης Μπούγας υποστήριξε ότι η επιβολή ποινών στην ηλικία από 12 έως 18 δεν γίνεται για να επιτύχουμε τη γενική πρόληψη, δηλαδή οι υπόλοιποι ανήλικοι να φοβηθούν, «αλλά να μπορέσουμε να συναντήσουμε τον συγκεκριμένο δράστη ανηλίκου, ο οποίος διέπραξε ένα σοβαρό ή λιγότερο σοβαρό έγκλημα. Επομένως, λαμβάνουμε υπ’ όψιν τα πορίσματα και των κοινωνικών επιστημών και της εγκληματολογίας και με βάση αυτά, έχοντας ένα πλαίσιο το οποίο μπορεί να διευρύνεται ή να συστέλλεται ανάλογα με την ηλικία, το κοινωνικό φαινόμενο το οποίο παρατηρούμε και νομοθετούμε, κατά το παράδειγμα όλων των προηγμένων ευρωπαϊκών κρατών που ακολουθούν το πρότυπο και το πλαίσιο και της ΕΣΔΑ και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων».
Πότε θα λειτουργήσει το «Safe Youth»
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης αναφέρθηκε και στην πλατφόρμα «Safe Youth».
Εκτίμησε ότι θα λειτουργήσει «άμεσα, γιατί είναι κάτι το οποίο εξήγγειλε χθες ο πρωθυπουργός και είναι στο πλαίσιο της γενικότερης αντιμετώπισης του φαινομένου της βίας των ανηλίκων».
Πηγή: ΕΡΤ
