Σημαντικές αλλαγές για χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον Νόμο Κατσέλη φέρνει η νέα νομοθετική διάταξη του Υπουργείου Οικονομικών, η οποία προβλέπει μικρότερες μηνιαίες δόσεις, δραστική μείωση των τόκων και αναδρομική αναπροσαρμογή των οφειλών. Η παρέμβαση έρχεται σε συνέχεια της απόφασης 6/2026 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου και αποσκοπεί στην ενιαία εφαρμογή του τρόπου υπολογισμού των οφειλών για όλες τις ενεργές ρυθμίσεις.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Μέχρι σήμερα, οι τόκοι υπολογίζονταν επί του συνολικού υπολοίπου της οφειλής, γεγονός που οδηγούσε σε αυξημένες μηνιαίες επιβαρύνσεις. Με το νέο καθεστώς, οι τόκοι θα υπολογίζονται αποκλειστικά πάνω στη μηνιαία δόση που έχει οριστεί από το δικαστήριο και όχι επί ολόκληρου του κεφαλαίου του δανείου. Έτσι, κάθε δόση θα περιλαμβάνει το μέρος του κεφαλαίου που έχει καθοριστεί δικαστικά και τον αντίστοιχο τόκο μόνο για το διάστημα μέχρι την επόμενη πληρωμή.
Η αλλαγή αυτή οδηγεί σε ουσιαστική ελάφρυνση των δανειοληπτών. Σύμφωνα με παράδειγμα που παρουσιάζει το Υπουργείο Οικονομικών, δάνειο με υπόλοιπο 144.500 ευρώ και διάρκεια αποπληρωμής 300 μηνών είχε μηνιαία δόση 731 ευρώ με το προηγούμενο σύστημα. Με τη νέα μέθοδο, η δόση μειώνεται στα 483 ευρώ, ενώ οι συνολικοί τόκοι περιορίζονται θεαματικά: από περίπου 74.852 ευρώ σε μόλις 411 ευρώ, εφόσον ληφθούν υπόψη και τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης. Για όλες τις ενεργές υποθέσεις που δεν έχουν ολοκληρωθεί και δεν έχουν καταστεί ανενεργές λόγω απώλειας της ρύθμισης, τα επιπλέον ποσά που καταβλήθηκαν εξαιτίας του παλαιού τρόπου υπολογισμού των τόκων δεν θα επιστρέφονται σε μετρητά. Αντίθετα, θα συμψηφίζονται με το υπόλοιπο της οφειλής, μειώνοντας το κεφάλαιο και, στην πράξη, καταργώντας μέρος των μελλοντικών δόσεων.
Στο ίδιο παράδειγμα, εάν ο δανειολήπτης κατέβαλε για δυόμισι χρόνια τη μεγαλύτερη δόση των 731 ευρώ, το επιπλέον ποσό που έχει πληρώσει υπολογίζεται σε 7.440 ευρώ. Το ποσό αυτό θα αφαιρεθεί από τις επόμενες υποχρεώσεις του, με αποτέλεσμα να περιοριστεί ο συνολικός αριθμός των δόσεων που απομένουν για την εξόφληση του δανείου.
Ωστόσο, η αναδρομική εφαρμογή δεν αφορά όλες τις περιπτώσεις. Εκτός της νέας ρύθμισης μένουν όσοι έχουν ήδη ολοκληρώσει την αποπληρωμή της οφειλής τους, καθώς και όσοι έχουν εκπέσει από τη δικαστική ρύθμιση λόγω μη τήρησης των υποχρεώσεών τους. Στις περιπτώσεις αυτές θεωρείται ότι έχουν ήδη παραχθεί οριστικά έννομα αποτελέσματα και συνεπώς δεν είναι δυνατή η επανεξέταση του τρόπου υπολογισμού των δόσεων.
Παράλληλα, η διάταξη προβλέπει ειδική αντιμετώπιση για τα δάνεια που έχουν μεταφερθεί στο πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ». Τα υπερβάλλοντα ποσά που είχαν εισπραχθεί πριν από τη μεταφορά των δανείων θα αποδίδονται στο πρόγραμμα, ενώ η συνολική επίπτωση της νέας ρύθμισης εκτιμάται σε περίπου 700 εκατομμύρια ευρώ σε βάθος εικοσαετίας, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη μείωση των δόσεων όσο και την αναδρομική εφαρμογή.
Η νέα νομοθετική παρέμβαση διαχωρίζει σαφώς τον Νόμο Κατσέλη από άλλες διαδικασίες ρύθμισης οφειλών, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός και το πλαίσιο του νόμου 4605/2019 για την προστασία της πρώτης κατοικίας, στα οποία εξακολουθεί να εφαρμόζεται διαφορετικός τρόπος υπολογισμού των δόσεων. Με τον τρόπο αυτό, το Υπουργείο Οικονομικών επιδιώκει να αποκαταστήσει μια δικαιότερη αντιμετώπιση για τους συνεπείς δανειολήπτες που εξακολουθούν να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο του Νόμου Κατσέλη.
