Μια νέα τακτική στη ναυτιλιακή σκακιέρα του Περσικού Κόλπου φαίνεται ότι αξιοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους για να παρακάμψουν τον ιρανικό ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, σε μια από τις πιο ευαίσθητες θαλάσσιες ζώνες του κόσμου.
Σύμφωνα με ναυτιλιακές πηγές και αναλυτές που παρακολουθούν τις εξελίξεις στην περιοχή, η μέθοδος των ship-to-ship (STS) μεταφορτώσεων πετρελαίου χρησιμοποιήθηκε ώστε να συνεχιστεί η ροή ενεργειακών φορτίων, ακόμη και υπό συνθήκες αυξημένης στρατιωτικής έντασης και περιορισμών στη διέλευση.
Τι είναι οι μεταφορτώσεις ship-to-ship
Η πρακτική STS αφορά τη μεταφορά πετρελαίου ή προϊόντων του από ένα δεξαμενόπλοιο σε ένα άλλο, συνήθως εν πλω, σε προκαθορισμένα σημεία μακριά από λιμάνια.
Η διαδικασία χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια στη διεθνή ναυτιλία για λόγους όπως:
- αποσυμφόρηση λιμανιών,
- μεταφόρτωση φορτίων σε μεγαλύτερα ή μικρότερα πλοία,
- παράκαμψη περιορισμών πρόσβασης σε συγκεκριμένες περιοχές.
Στην περίπτωση του Ορμούζ, η συγκεκριμένη τεχνική φαίνεται ότι απέκτησε γεωπολιτική διάσταση, λειτουργώντας ως εργαλείο διατήρησης της ενεργειακής ροής.
Η “παράκαμψη” του αποκλεισμού
Οι ΗΠΑ, σε συνεργασία με εμπορικούς και ναυτιλιακούς φορείς, φέρεται να αξιοποίησαν δίκτυα μεταφόρτωσης στον Κόλπο του Ομάν και σε διεθνή ύδατα, ώστε τα φορτία να μετακινούνται χωρίς να απαιτείται διέλευση από τα πιο ευάλωτα σημεία των Στενών.
Με αυτόν τον τρόπο:
- μειώθηκε η έκθεση εμπορικών πλοίων σε πιθανές ιρανικές παρενοχλήσεις,
- διατηρήθηκε η ροή πετρελαίου προς αγορές της Ασίας και της Ευρώπης,
- περιορίστηκε η αποτελεσματικότητα ενός πλήρους αποκλεισμού.
Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα “chokepoints” παγκοσμίως, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Οποιαδήποτε διακοπή ή περιορισμός στη διέλευση:
- επηρεάζει άμεσα τις τιμές ενέργειας,
- προκαλεί αστάθεια στις διεθνείς αγορές,
- εντείνει τις γεωπολιτικές εντάσεις ανάμεσα σε Ιράν, ΗΠΑ και συμμάχους.
Η επόμενη μέρα στη ναυτιλία της κρίσης
Αναλυτές εκτιμούν ότι οι ship-to-ship μεταφορτώσεις δεν αποτελούν μόνιμη λύση, αλλά μια ευέλικτη επιχειρησιακή απάντηση σε περιόδους κρίσης.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι τέτοιες πρακτικές:
- αυξάνουν την πολυπλοκότητα των ελέγχων,
- απαιτούν αυστηρή παρακολούθηση για λόγους ασφάλειας και περιβάλλοντος,
- ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέα “γκρίζα ζώνη” νομικών και ναυτιλιακών κανόνων.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η αντιπαράθεση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ συνεχίζει να εξελίσσεται όχι μόνο στο στρατιωτικό πεδίο, αλλά και στο πεδίο της ναυτιλιακής τεχνογνωσίας και των εναλλακτικών διαδρομών ενέργειας.
