Σημαντικά οικονομικά οφέλη φέρεται να προβλέπει το προσχέδιο συμφωνίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιοποίησε το Bloomberg. Το σχέδιο περιλαμβάνει άμεση δυνατότητα εξαγωγής πετρελαίου από την Τεχεράνη, πρόσβαση σε δεσμευμένα κεφάλαια και ένα ευρύ επενδυτικό πρόγραμμα ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις συμμόρφωσης από την ιρανική πλευρά.
Σύμφωνα με το προσχέδιο του μνημονίου συνεργασίας, αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει ειδικές εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν στο Ιράν να εξάγει αργό πετρέλαιο, πετροχημικά προϊόντα και παράγωγά τους, καθώς και να χρησιμοποιεί τραπεζικές, ασφαλιστικές και μεταφορικές υπηρεσίες που μέχρι σήμερα περιορίζονταν από τις κυρώσεις.
Ένα από τα πιο συζητημένα σημεία της συμφωνίας είναι η δημιουργία ενός αναπτυξιακού και επενδυτικού μηχανισμού ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, δεν πρόκειται για άμεση χρηματοδότηση από την αμερικανική κυβέρνηση, αλλά για ένα επενδυτικό πλαίσιο στο οποίο θα μπορούσαν να συμμετάσχουν ιδιωτικά κεφάλαια και περιφερειακοί εταίροι των ΗΠΑ, με την ενεργοποίησή του να εξαρτάται από την επίτευξη οριστικής συμφωνίας και την τήρηση των όρων από την Τεχεράνη.
Παράλληλα, το κείμενο προβλέπει ότι τα δεσμευμένα ή περιορισμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν θα μπορούσαν σταδιακά να αποδεσμευθούν και να καταστούν διαθέσιμα για χρήση από την ιρανική κεντρική τράπεζα. Ωστόσο, δεν προσδιορίζεται σαφές χρονοδιάγραμμα για την πλήρη απελευθέρωση αυτών των κεφαλαίων, γεγονός που αφήνει ανοιχτά αρκετά ζητήματα για τις επόμενες διαπραγματεύσεις.
Η συμφωνία συνδέεται επίσης με τη δέσμευση του Ιράν ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, ενώ προβλέπονται διαπραγματεύσεις διάρκειας έως 60 ημερών για μια τελική συμφωνία που θα ρυθμίζει οριστικά το πυρηνικό πρόγραμμα, τις κυρώσεις και τις οικονομικές σχέσεις των δύο πλευρών. Οι οικονομικές παροχές θα προχωρούν σταδιακά και μόνο εφόσον η Τεχεράνη τηρεί τις υποχρεώσεις που θα αναλάβει.
Πάντως, το περιεχόμενο της συμφωνίας έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επικριτές της συμφωνίας εκφράζουν φόβους ότι τα οικονομικά κίνητρα είναι υπερβολικά γενναιόδωρα, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πρόκειται για ένα αυστηρά «υπό όρους» πλαίσιο, στο οποίο κάθε οικονομικό όφελος θα εξαρτάται από τη συμμόρφωση του Ιράν στις δεσμεύσεις του.
Το πλήρες κείμενο της συμφωνίας αναμένεται να δημοσιοποιηθεί μετά την επίσημη υπογραφή της, ενώ οι τεχνικές λεπτομέρειες εξακολουθούν να βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση.
