Οι εχθροπραξίες που μαίνονται στο ανατολικό τμήμα της Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ανάγκασαν πάνω από μισό εκατομμύριο ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους από την αρχή του μήνα, τόνισε την Τρίτη η υπουργός Εξωτερικών της αφρικανικής χώρας.
«Η ανθρωπιστική κατάσταση συνεχίζει να χειροτερεύει με πάνω από 500.000 νέους εσωτερικά εκτοπισμένους στις επαρχίες Βόρειο και Νότιο Κίβου μέσα στον Ιανουάριο μόνο», τόνισε η Τερέζ Καγικουαμπά Βάγκνερ, η οποία εκφράστηκε κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αφιερωμένης στη συνεχιζόμενη κρίση.
Αιματηρές μάχες
Σημειώνεται ότι τουλάχιστον 17 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και άλλοι σχεδόν 370 τραυματίστηκαν την Δευτέρα στις μάχες που μαίνονται στην Γκόμα, στην ανατολική ΛΔ Κονγκό, κοντά στα σύνορα με τη Ρουάντα, ανάμεσα στις ένοπλες δυνάμεις και μαχητές του ένοπλου κινήματος M23, που υποστηρίζονται από στρατεύματα που ανέπτυξε η γειτονική χώρα.
Έπειτα από προέλαση-αστραπή κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων, μετά την αποτυχία προσπάθειας μεσολάβησης ανάμεσα στη ΛΔ Κονγκό και τη Ρουάντα από την Ανγκόλα στα μέσα Δεκεμβρίου, μέλη του Κινήματος της 23ης Μαρτίου και στρατιώτες που ανέπτυξε το Κιγκάλι —είναι αρκετές χιλιάδες, εκτιμά ο ΟΗΕ— έφθασαν προ των πυλών της πόλης την Κυριακή.
Είναι δύσκολο να εξακριβωθεί ποια τμήματα της πόλης έπεσαν στα χέρια του M23 και του στρατού της Ρουάντας και ποια παραμένουν υπό τον έλεγχο της ΛΔ Κονγκό.
Η Γκόμα, πρωτεύουσα της επαρχίας Βόρειο Κίβου, έχει ένα εκατομμύριο κατοίκους και φιλοξενεί περίπου άλλους τόσους εσωτερικά εκτοπισμένους.
Η ανατολική ΛΔ Κονγκό σπαράσσεται για πάνω από τριάντα χρόνια από τις συγκρούσεις και τις θυελλώδεις σχέσεις που χειροτέρεψαν μετά τη γενοκτονία στη Ρουάντα το 1994. Η Κινσάσα κατηγορεί το Κιγκάλι πως θέλει να βάλει στο χέρι τους πλούσιους φυσικούς πόρους της περιοχής, κάτι που αρνείται η κυβέρνηση του προέδρου Πολ Καγκάμι.
Η ταχεία προέλαση του M23 προς την Γκόμα και η διπλωματική κλιμάκωση ανάμεσα στις δυο χώρες οδήγησε να προσκληθούν στο Ναϊρόμπι για συνάντηση την Τετάρτη οι πρόεδροι της ΛΔ Κονγκό Φέλιξ Τσισεκέντι και της Ρουάντας Πολ Καγκάμι, σύμφωνα με την κυβέρνηση της Κένυας.
Οι ΗΠΑ ζητούν «άμεση κατάπαυση του πυρός»
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο κάλεσε την Τρίτη να κηρυχθεί «άμεση κατάπαυση του πυρός» στη ΛΔ Κονγκό.
Κατά τη διάρκεια συνδιάλεξής του με τον Πολ Καγκάμι, τον πρόεδρο της Ρουάντας, ο νέος υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ απηύθυνε έκκληση να συμφωνηθεί «άμεση κατάπαυση του πυρός στην περιοχή» και «όλα τα μέρη να σεβαστούν την εθνική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα» της ΛΔ Κονγκό, αναφέρει ενημερωτικό σημείωμα των υπηρεσιών του στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Ανησυχία από τον ΟΗΕ
Υψηλόβαθμη αξιωματούχος της ειρηνευτικής αποστολής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, της MONUSCO, προειδοποίησε την Τρίτη εναντίον του κινδύνου επιθέσεων με «εθνικά» ελατήρια στο ανατολικό τμήμα της χώρας, όπου μαίνονται μάχες.
«Οι επιθέσεις με εθνικά κίνητρα σε μια περιοχή που έχει πολύ ευαίσθητη ιστορία πρέπει να αντιμετωπιστούν πολύ σοβαρά», τόνισε η Βίβιαν φαν ντε Πέρε κατά τη διάρκεια παρέμβασής της μέσω βιντεοσύνδεσης από την Γκόμα κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αφιερωμένης στην κρίση.
«Τις τελευταίες τέσσερις ημέρες, η Ύπατη Αρμοστεία (του ΟΗΕ) για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα επιβεβαίωσε τουλάχιστον μια περίπτωση λιντσαρίσματος λόγω της εμφάνισης που πρόδιδε την εθνότητα σε καταυλισμό εκτοπισμένων στην Γκόμα», σημείωσε η Ολλανδή πρώην στρατιωτικός, που εργάζεται στα Ηνωμένα Έθνη τριάντα χρόνια.
Υπογράμμισε ακόμη τη ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας για τους αμάχους, καθώς οι σφοδρές μάχες έχουν αφήσει τους δρόμους σπαρμένους με πτώματα στην Γκόμα, τη μεγαλύτερη πόλη της ανατολικής ΛΔ Κονγκό, που κατά μεγάλο μέρος της έχει πλέον πέσει στα χέρια του ένοπλου αντικυβερνητικού κινήματος M23, το οποίο υποστηρίζεται από τη Ρουάντα.
«Όπως είναι υποχρεωμένη δυνάμει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, κατά τις τελευταίες ημέρες η MONUSCO φιλοξενεί (στις βάσεις της) πολλούς ανθρώπους που αναζήτησαν καταφύγιο», σημείωσε.
«Όμως οι βάσεις της MONUSCO δεν είναι σε θέση να υποδεχθούν μεγάλο αριθμό αμάχων που αναζητούν καταφύγιο», ούτε μαχητών που θέλουν να παραδώσουν τα όπλα τους, και «οι βάσεις της MONUSCO δεν είναι ασφαλείς», υπογράμμισε στην ενημέρωση του ΣΑ, κατά την οποία φόραγε αλεξίσφαιρο γιλέκο και μπλε κράνος.
Αναφέρθηκε ιδίως στο ότι στρατόπεδα των κυανοκράνων χτυπήθηκαν δυο φορές από ολμοβόλα.
Η αξιωματούχος του ΟΗΕ κάλεσε να υπάρξει «διεθνής επείγουσα και συντονισμένη δράση» για την αντιμετώπιση της κρίσης.
«Σας ζητάμε να δείξετε το θάρρος να κάνετε αυτό που είναι σωστό και εντός των προνομίων σας», δήλωσε από την πλευρά της η Τερέζ Καγικουαμπά Βάγκνερ, η υπουργός Εξωτερικών της ΛΔ Κονγκό, καλώντας να αποφασιστεί η επιβολή κυρώσεων στη Ρουάντα. «Δεν γίνεται να χάνονται ζωές αμάχων που εξαρτώνται από έναν πολιτικό μηχανισμό που κοιτάει και δεν αναλαμβάνει δράση. Ζητάμε πράξεις».
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ καταδίκασε την Κυριακή την «κατάφωρη περιφρόνηση» της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της ΛΔ Κονγκό κι απαίτησε να αποχωρήσουν οι «εξωτερικές δυνάμεις» από τη χώρα, αλλά χωρίς να τις κατονομάσει ρητώς.
Παρέπεμψε πάντως σε έκθεση ειδικών του ΟΗΕ, καθώς και σε δήλωσε του Γενικού Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες, που ζήτησε οι ένοπλες δυνάμεις της Ρουάντας να αποσυρθούν από τη ΛΔ Κονγκό και να σταματήσουν να υποστηρίζουν το M23.
Η διπλωματική πίεση στη Ρουάντα εντείνεται ολοένα περισσότερο.
Πίεση από την Κίνα
Χθες η Κίνα ένωσε τη φωνή της με αυτές που υψώνονται και επικρίνουν το Κιγκάλι.
«Η Κίνα ελπίζει ότι η Ρουάντα θα ακούσει την έκκληση των χωρών της Αφρικής και του Γενικού Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες: πρέπει να σταματήσει να υποστηρίζει το M23 από στρατιωτική άποψη και πρέπει να προχωρήσει σε άμεση απόσυρση όλων των στρατιωτικών της δυνάμεων από το έδαφος της ΛΔ Κονγκό», σημείωσε ο πρεσβευτής της στα Ηνωμένα Έθνη Φου Κονγκ.
Με κοινή ανακοίνωσή τους, οι τρεις αφρικανικές χώρες-μη μόνιμα μέλη του ΣΑ —Σιέρα Λεόνε, Σομαλία, Αλγερία— αντίθετα συνέχισαν να καλούν να εξευρεθεί λύση αποδεκτή και για τις δυο χώρες μέσω διαπραγματεύσεων.
