Η Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων 2025-2030 περιλαμβάνει συνολικά 29 πολιτικές και 69 μέτρα, κάνοντας μία πρόταση συγκροτημένης ολιστικής αντιεγκληματικής πολιτικής, με επικέντρωση στην πρόληψη.
«Ολιστική προσέγγιση σημαίνει ότι, και σε θεωρητικό και σε πρακτικό επίπεδο, δεν βλέπουμε τη σχολική βία αποκομμένη από άλλες μορφές βίας που μπορεί να υπάρχουν στην οικογένεια ή την κοινότητα», ανέφερε σχετικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Βασιλική Αρτινοπούλου, καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής που εκπόνησε τη Στρατηγική.
Όπως σημείωσε η κ. Αρτινοπούλου, υπάρχει η βούληση από την κυβέρνηση για την εφαρμογή της στρατηγικής και ήδη αρκετά υπουργεία έχουν ενσκήψει και έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν αρκετά από τα βήματα που προτείνονται στη Στρατηγική.
Ειδικότερα για την ενδοσχολική βία, στα όσα προτείνονται για τη βελτίωση των ήδη υλοποιούμενων από το υπουργείο Παιδείας πολιτικών είναι και η πλήρης κάλυψη όλων των σχολικών μονάδων με σχολικό ψυχολόγο και σταδιακή βελτίωση αναλογίας σχολικού ψυχολόγου και σχολικών μονάδων. Όπως σημείωσε η κ. Αρτινοπούλου, προτείνεται η αναλογία ψυχολόγων ανά σχολική μονάδα, από 1 προς 5 που είναι αυτή τη στιγμή, να γίνει 1 προς 3 και, μακροπρόθεσμα, 1 προς 2 σχολεία.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι στις νέες πολιτικές που προτείνονται περιλαμβάνεται η εκπαίδευση μη βίαιων πολιτών, μέσω της υποχρεωτικής εκπαίδευσης των μαθητών και των μαθητριών στην ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων, τη διαμεσολάβηση, και την υποχρεωτική «κοινωνική εργασία» στο σχολείο για τους μαθητές που εκφοβίζουν.
Επιπλέον, προτείνεται η ενίσχυση των εκπαιδευτικών με την ενίσχυση του ρόλου των αρμόδιων συμβούλων εκπαίδευσης, με καθιέρωση υποχρεωτικής παρουσίας τους στα σχολεία δικαιοδοσίας τους τρεις φορές την εβδομάδα.
Ακόμη, η ενδυνάμωση της συνεργασίας σχολείου-οικογένειας-κοινότητας έχει σημαντική θέση στην Εθνική Στρατηγική. Προτείνεται η καθιέρωση υποχρεωτικής ενδοσχολικής συνεκπαίδευσης εκπαιδευτικών, μαθητών και γονέων/ασκούντων την επιμέλεια την 11η Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού και, μάλιστα, μέσω νομοθετικής ρύθμισης των συναρμόδιων υπουργείων, προκειμένου να παρέχεται στους γονείς και κηδεμόνες των παιδιών δικαιολογημένη άδεια από την εργασία τους. Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται και η υποχρεωτική διασύνδεση τουλάχιστον δύο όμορων σχολείων για την υλοποίηση κοινών δράσεων.
Βαρύτητα στη συναισθηματική ισορροπία έναντι της ακαδημαϊκής επιτυχίας
Τη σημασία αλλαγής της φιλοσοφίας των οδηγών σπουδών υπογράμμισε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και η Ελίνα Κατσαδούρη, σχολική ψυχολόγος. Όπως σημείωσε, υπάρχουν σχετικοί οδηγοί από τους αρμόδιους φορείς, οι οποίοι διαθέτουν υποστηρικτικές πληροφορίες και συμβουλευτικές κατευθύνσεις για την άσκηση του έργου των σχολικών ψυχολόγων. «Οι οδηγοί που αφορούν το ελληνικό πλαίσιο, κατευθύνουν και υπαγορεύουν λεπτομερώς τα καθήκοντα του σχολικού ψυχολόγου», ανέφερε η κ. Κατσαδούρη, ωστόσο τόνισε ότι στην πράξη «αποτυγχάνουν να διερευνήσουν και να εφαρμόσουν τον -ουσιαστικό- ρόλο της διασύνδεσης μεταξύ των διάφορων υπηρεσιών, που αφορούν την υποστήριξη του μαθητή».
Όπως παρατήρησε, στους αντίστοιχους οδηγούς, της Αυστραλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δίνεται βαρύτητα στη συνολική ψυχική ευεξία και συναισθηματική ισορροπία των μαθητών, έναντι της ακαδημαϊκής επιτυχίας και καθορίζονται με σαφή τρόπο οι διαδικασίες που αφορούν την πορεία των συμβουλευτικών αιτημάτων, που εκκινούν από το σχολικό περιβάλλον και χρήζουν εμπλοκής και άλλων ειδικοτήτων. «Η όλη διαδικασία υποστηρίζεται και συντονίζεται σχεδόν αυτόματα από κρατικούς μηχανισμούς», εξήγησε.
Από τη μεριά της, η Σύμβουλος Ψυχολόγων του ΙΕΠ, κ. Κουλιανού επιβεβαίωσε ότι ένας οδηγός σπουδών που δεν θα είναι προσανατολισμένος μόνο γνωστικά, θα πρέπει να είναι ο στόχος της πολιτικής για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παραβατικότητας των ανηλίκων.
«Μία πολιτική, η οποία ενθαρρύνει και ενισχύει τη συνεργασία στα σχολεία, που περιέχει επιμορφώσεις, οδηγούς, επιμορφωτικό υλικό, και ένα νέο πρόγραμμα σπουδών, το οποίο θα επενδύει στη διαμόρφωση και καλλιέργεια αξιών, σε εμπειρίες των παιδιών εντός και εκτός σχολείου (με τη φύση, με κοινωνικά παραδείγματα και ερεθίσματα, με μουσεία, με άθληση), που θα ενσωματώνονται σε έναν οδηγό σπουδών, ο οποίος δεν θα είναι μόνο γνωστικά προσανατολισμένος, αλλά θα μπορεί να δίνει ποικιλόμορφες και πολιτισμικές ευκαιρίες στα παιδιά, όλα αυτά μαζί μάς κάνουν να πιστεύουμε και να ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε να δράσουμε σε επίπεδο όχι μόνο αντιμετώπισης, αλλά πρώτιστα σε επίπεδο πρόληψης», κατέληξε η κ. Κουλιανού.
