Οι επιθέσεις του Ιράν οδήγησαν στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, επηρεάζοντας σημαντικά τις θαλάσσιες ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Αξιωματούχοι και εκπρόσωποι της ενεργειακής βιομηχανίας προειδοποιούν για πιθανή απότομη αύξηση της ζήτησης και των τιμών εάν οι χώρες της ΕΕ κινηθούν ταυτόχρονα για αναπλήρωση αποθεμάτων.
Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξετάζουν χαλάρωση των στόχων αποθήκευσης ή δημιουργία μηχανισμού συντονισμένων αγορών για περιορισμό του κινδύνου μαζικών αγορών.
Οι αυστηροί κανονισμοί στο εμπόριο υγροποιημένου φυσικού αερίου καθιστούν την Ευρώπη λιγότερο ελκυστική για εξαγωγείς σε περιόδους έντονου ανταγωνισμού.
Ειδικότερα, με τα χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου από το 2022 βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση εν μέσω του πολέμου στο Ιράν με αποτέλεσμα οι τιμές να είναι πάνω από 90% υψηλότερες σε σχέση με την αρχή του 2026, ενώ και το πετρέλαιο Brent της Βόρειας Θάλασσας «φλερτάρει» το απόγευμα της Τετάρτης με τα 110 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, οι Moody’s προειδοποιούν ότι σύμφωνα με τα μοντέλα τους, η πιθανότητα ύφεσης στην αμερικανική οικονομία έχει ανέβει στο 49% – 50% για τους επόμενους 12 μήνες.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου έχουν πέσει κάτω από το 30% της συνολικής χωρητικότητας των αποθηκευτικών χώρων της Ευρώπης ήδη από τον Μάρτιο λόγω της μεγαλύτερης κατανάλωσης εξαιτίας του ψυχρότερου – από όσο αναμενόταν – χειμώνα. Την ίδια στιγμή, στις ΗΠΑ η χρηματιστηριακή τιμή της βενζίνης είναι στα 3,2 δολάρια ανά γαλόνι, που είναι η υψηλότερη από τον Ιούλιο του 2022, όταν η εισβολή των Ρώσων στην Ουκρανία είχε προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση
Σήμερα, η επιδείνωση της κατάστασης συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Οι επιθέσεις του Ιράν οδήγησαν ουσιαστικά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού από την οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η σημερινή επίθεση της ισραηλινής Αεροπορίας στις εγκαταστάσεις του μεγαλύτερου στον Κόσμο κοιτάσματος φυσικού αερίου ώθησε την τιμή του στην ευρωπαϊκή αγορά (TTF) σε μία διακύμανση από 54,5 – 55,7 ευρώ ανά MWh, ενώ στις αρχές Δεκεμβρίου ήταν στα 26-27 δολάρια ανά MWh.
Τι γράφει το Politico
Στο παρασκήνιο, αξιωματούχοι και εκπρόσωποι της ενεργειακής βιομηχανίας προειδοποιούν ότι, εάν δεν υπάρξει προσαρμογή των κανόνων, οι χώρες της ΕΕ ενδέχεται να κινηθούν ταυτόχρονα για την αναπλήρωση των αποθεμάτων τους, γράφει το Politico. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη αύξηση της ζήτησης, πράγμα που θα έδινε στους traders τη δυνατότητα να εκμεταλλευτούν τις συνθήκες, εκτοξεύοντας για άλλη μία φορά τις τιμές.
Μία τέτοια δυναμική δυναμική είχε καταγραφεί το 2022, όταν οι τιμές του φυσικού αερίου είχαν ξεπεράσει τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καθώς η απότομη αύξηση της ζήτησης, σε συνδυασμό με τη μείωση των ρωσικών προμηθειών, είχαν δημιουργήσει συνθήκες ακραίας αστάθειας.
Παράλληλα, η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει την ζήτηση από την Ασία, η οποία εξαρτάται περισσότερο από τις θαλάσσιες ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου που επηρεάζονται άμεσα από τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο. Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των τιμών μέσα στη χρονιά, μειώνοντας τα κίνητρα για αποθήκευση αερίου κατά τους θερινούς μήνες.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως γράφει το Politico, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξετάζουν ήδη τη χρήση υφιστάμενων εξαιρέσεων που επιτρέπουν χαλάρωση των στόχων αποθήκευσης, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος μαζικών αγορών. Παράλληλα, ορισμένα κράτη-μέλη προτείνουν ακόμη πιο ευέλικτες λύσεις, όπως η μείωση του στόχου πλήρωσης έως και κατά 30%, αλλά και η δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού μηχανισμού συντονισμένων αγορών φυσικού αερίου.
Όπως επισημαίνουν αξιωματούχοι, μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να μειώσει την πίεση στην αγορά. «Με χαμηλότερο στόχο δεν θα ενισχύαμε τη ζήτηση για υπερβολικά υψηλά επίπεδα αποθήκευσης, ούτε θα ωθούσαμε τις τιμές προς τα πάνω», αναφέρει χαρακτηριστικά στο Politico πηγή με γνώση των συζητήσεων.
Προσπάθειες να υποβαθμιστεί ο κίνδυνος
Σε δημόσιες δηλώσεις, ορισμένες κυβερνήσεις εμφανίζονται καθησυχαστικές. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, τα αποθέματα κινούνται περίπου στο 22% της χωρητικότητας, ωστόσο η πολιτική ηγεσία επιχειρεί να υποβαθμίσει τον κίνδυνο. Άλλοι, όμως, εκφράζουν ανοιχτά την ανησυχία τους. Εκπρόσωποι του κλάδου προειδοποιούν ότι το υφιστάμενο σύστημα δεν διασφαλίζει επαρκώς την ενεργειακή ασφάλεια, καθώς «τα κίνητρα για την πλήρωση των αποθηκών παραμένουν ανεπαρκή».
Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή αγορά αντιμετωπίζει και ένα επιπλέον εμπόδιο: τους αυστηρούς κανονισμούς που διέπουν το εμπόριο υγροποιημένου φυσικού αερίου. Σε αντίθεση με το αέριο μέσω αγωγών, τα φορτία LNG κατευθύνονται προς τον υψηλότερο πλειοδότη, γεγονός που καθιστά την Ευρώπη λιγότερο ελκυστική για τους εξαγωγείς σε περιόδους έντονου ανταγωνισμού και, κατά συνέπεια, περιορίζει περαιτέρω τις πιθανότητες του μπλοκ να εξασφαλίσει τα αναγκαία καύσιμα σε μια αγορά που περιορίζεται ολοένα και περισσότερο, καταλήγει το Politico.
