Ο Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε διάταγμα για τη στράτευση 261.000 κληρωτών το 2026, στο πλαίσιο της ετήσιας υποχρεωτικής θητείας. Η κίνηση δεν αποτελεί γενική επιστράτευση, αλλά εντάσσεται σε μια σταθερή τάση αύξησης του ανθρώπινου δυναμικού των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων και αποτελεί το πρώτο μήνυμα της Μόσχας.
Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η Ρωσία έχει ενεργοποιήσει περισσότερους από 2.000.000 ανθρώπους μέσω ενός υβριδικού μοντέλου:
– μερική επιστράτευση 300.000 εφέδρων το 2022,
– μαζική στρατολόγηση συμβασιούχων και «εθελοντών» το 2023 και το 2024,
– και σταθερή, ετήσια ροή κληρωτών που λειτουργεί ως δεξαμενή αντικατάστασης και βάθους.
Το δεύτερο μήνυμα είναι πολιτικό και συμβολικό
Η Μόσχα υποστηρίζει ότι ουκρανικά drones επιχείρησαν να πλήξουν περιοχή κοντά στην κατοικία του Πούτιν στο Νόβγκοροντ, μία από τις πλέον προστατευμένες ζώνες της χώρας.
Οι ρωσικές αρχές δεν έδωσαν λεπτομέρειες ούτε παρουσίασαν αποδεικτικό υλικό, γεγονός που καθιστά τον ισχυρισμό δύσκολο να επαληθευτεί ανεξάρτητα. Ωστόσο, η σημασία του ισχυρισμού δεν βρίσκεται τόσο στην τεχνική του διάσταση, όσο στο αφήγημα που τον συνοδεύει.
Το Κρεμλίνο παρουσιάζει τον πόλεμο όχι μόνο ως σύγκρουση στα μέτωπα της Ουκρανίας, αλλά ως απειλή που «αγγίζει» το εσωτερικό της Ρωσίας και τον ίδιο τον πρόεδρο. Πρόκειται για αφήγημα πολιορκίας, σχεδιασμένο να νομιμοποιήσει τη διαρκή κινητοποίηση της κοινωνίας, χωρίς να ενεργοποιηθεί η πολιτικά επικίνδυνη επιλογή της γενικής επιστράτευσης.
Η σύμπτωση των δύο εξελίξεων δεν είναι τυχαία
Η αύξηση του ανθρώπινου δυναμικού και η ανάδειξη μιας υποτιθέμενης άμεσης απειλής στην καρδιά της εξουσίας λειτουργούν συμπληρωματικά: ενισχύουν την εικόνα ενός κράτους που βρίσκεται σε παρατεταμένο, υπαρξιακό πόλεμο.
Το μήνυμα προς το εσωτερικό είναι σαφές: αντοχή, όχι αποκλιμάκωση. Το μήνυμα προς το εξωτερικό εξίσου καθαρό: η Ρωσία σχεδιάζει σε βάθος χρόνου και δεν προετοιμάζεται για γρήγορη έξοδο από τη σύγκρουση. Σε αυτό το πλαίσιο, η επιστράτευση κληρωτών και το αφήγημα περί επίθεσης με drones δεν αποτελούν αποσπασματικά γεγονότα, αλλά δύο όψεις της ίδιας στρατηγικής: κανονικοποίηση δηλαδή του πολέμου ως μόνιμης συνθήκης.
Είναι μάλλον ξεκάθαρο πως για ακόμη μία φορά η Μόσχα, με διπλωματικά αντανακλαστικά σφυρηλατημένα μέσα από την μακρά της διπλωματική, πολιτική, αλλά και στρατιωτική παράδοση, «διάβασε» τα κρυφά μηνύματα της χθεσινής συνάντησης Τραμπ – Ζελένσκι και δεν θα επιχειρήσει μέσα από την προσωπική σχέση Τραμπ – Πούτιν την επαναπροώθηση των δικών της θέσεων.
Η Ρωσία για ακόμη μία φορά μοιάζει έτοιμη να ανταποκριθεί στα όσα η Δύση εμφανίζει μπροστά της και είναι ξεκάθαρο πως δεν υπάρχει -σήμερα τουλάχιστον- τρόπος για να δεχθεί όχι μόνο μία πρόσκληση σε διευρυμένο διπλωματικό τραπέζι, αλλά ούτε και μία κατάπαυση του πυρός, προκειμένου να προωθηθεί σε δημοψήφισμα το σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου.
Με τα συγκεκριμένα δεδομένα είναι μάλλον ασφαλής ως πρόβλεψη πως ο πόλεμος είναι η καθαρή επιλογή για την Ρωσία και αυτή είναι μία επιλογή που ελάχιστα μπορούν να επηρεάσουν οι διπλωματικές κινήσεις -ακόμη και αυτές που έχουν την υπογραφή και την σφραγίδα του ίδιου του Τραμπ.
