Τη συνδρομή των στρατών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρώπης και της Βραζιλίας στον «πόλεμο» του κατά του οργανωμένου εγκλήματος ζητάει ο πρόεδρος του Εκουαδόρ, Ντάνιελ Νομπόα.
Μιλώντας στο BBC ο Νομπόα καλεί τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να χαρακτηρίσει τις συμμορίες του Εκουαδόρ ως τρομοκρατικές οργανώσεις, όπως έχει κάνει με ορισμένα μεξικανικά και βενεζουελάνικα καρτέλ. Αναφερόμενος στη συνεργασία του με τον Έρικ Πρινς, σύμμαχο του Τραμπ και ιδρυτή της αμφιλεγόμενης ιδιωτικής στρατιωτικής εταιρείας Blackwater, διαβεβαίωσε ότι οι νόμοι του Ισημερινού θα γίνεται σεβαστός.
Η βία έχει εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα, με τις συμμορίες να μάχονται για τον έλεγχο των διαδρομών διακίνησης ναρκωτικών. Το μεγαλύτερο μέρος της κοκαΐνης στον κόσμο διακινείται μέσω των λιμανιών του Εκουαδόρ.
Ο Νομπόα είχε και στο παρελθόν δηλώσει ότι επιθυμεί ξένη στρατιωτική βοήθεια για την αντιμετώπιση των καρτέλ, αλλά είναι η πρώτη φορά που κατονομάζει συγκεκριμένα τις ΗΠΑ, τη Βραζιλία και την Ευρώπη.
Η ασφάλεια αποτελεί κορυφαίο ζήτημα για τους ψηφοφόρους ενόψει του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών στις 13 Απριλίου.
Σκληρή καταστολή
Ο Νομπόα έχει οικοδομήσει την 16μηνη θητεία του σε μια σκληρή καταστολή των συμμοριών, στρατιωτικοποιώντας τους δρόμους και τις φυλακές. Ουσιαστικά ακολουθεί τα βήματα του προέδρου του προέδρου του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε. Ωστόσο, έχει δεχθεί κριτική από όσους θεωρούν τις τακτικές του υπερβολικά αυταρχικές.
Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, ο δείκτης ανθρωποκτονιών μειώθηκε κατά περίπου 16% από το 2023 στο 2024, αλλά παραμένει σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από τα προηγούμενα χρόνια. Τον Ιανουάριο του 2025, οι δολοφονίες έφτασαν σε ιστορικό ρεκόρ των 781 μέσα σε έναν μήνα.
«Χρειαζόμαστε περισσότερους στρατιώτες»
Σε συνέντευξή του στο BBC News, ο Νομπόα δήλωσε: «Χρειαζόμαστε περισσότερους στρατιώτες για να πολεμήσουμε αυτόν τον πόλεμο».
«Το 70% της κοκαΐνης παγκοσμίως εξάγεται μέσω του Εκουαδόρ. Χρειαζόμαστε τη βοήθεια των διεθνών δυνάμεων».
Επεσήμανε ότι αυτό που ξεκίνησε ως «εγκληματικές συμμορίες» είναι πλέον «διεθνείς ναρκο-τρομοκρατικές» οργανώσεις, αποτελούμενες από 14.000 ένοπλους.
Η απόφαση του Τραμπ να χαρακτηρίσει ορισμένα λατινοαμερικανικά καρτέλ ως τρομοκρατικές οργανώσεις έχει δώσει στις αμερικανικές αρχές επιπλέον εξουσίες για την αντιμετώπισή τους.
Ο Νομπόα είπε στο BBC ότι θέλει να κάνει το ίδιο με τις συμμορίες του Εκουαδόρ: «Θα ήμουν χαρούμενος αν χαρακτήριζε τους Los Lobos, Los Choneros, Los Tiguerones ως τρομοκρατικές ομάδες, γιατί αυτό ακριβώς είναι».
Έχει ήδη δώσει εντολή στο υπουργείο Εξωτερικών να επιδιώξει συμφωνίες συνεργασίας με «σύμμαχα έθνη» για την υποστήριξη της αστυνομίας και του στρατού του Ισημερινού. Παράλληλα, επιδιώκει την κοινοβουλευτική έγκριση για την τροποποίηση του συντάγματος, ώστε να επιτραπεί ξανά η παρουσία ξένων στρατιωτικών βάσεων στη χώρα.
Εκτός από τις συνταγματικές αλλαγές, απαιτείται και η πολιτική βούληση άλλων χωρών για την υλοποίηση αυτής της πρότασης. Η ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στο εξωτερικό είναι δαπανηρή και επικίνδυνη, αλλά υπάρχει προηγούμενο. Οι ΗΠΑ διατηρούσαν στρατιωτική βάση στον Ισημερινό για αντιναρκωτικές επιχειρήσεις έως το 2009, πριν ο πρώην πρόεδρος Ραφαέλ Κορέα απαγορεύσει την παρουσία ξένων στρατευμάτων.
Ο Νομπόα θα πρέπει να πείσει ηγέτες όπως ο Τραμπ και αξιωματούχους στην Ευρώπη, όπου καταλήγουν τα ναρκωτικά, ότι είναι και προς το δικό τους συμφέρον να σταματήσουν τα καρτέλ και τη διακίνηση ναρκωτικών.
Οι αντιδράσεις για τη συνεργασία με τη Blackwater
Αναφορικά με τη συνεργασία του με τον Έρικ Πρινς, ο Νομπόα δήλωσε: «Αντιμετωπίζουμε έναν ασύμμετρο, αστικό ανταρτοπόλεμο. Έχει την εμπειρία. Συμβουλεύει τις ένοπλες δυνάμεις και την αστυνομία μας».
Ο Πρινς ίδρυσε τη Blackwater, μια ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία που παρείχε υπηρεσίες ασφαλείας στην κυβέρνηση των ΗΠΑ, αλλά ενεπλάκη σε σοβαρά σκάνδαλα. Πούλησε την εταιρεία το 2010.
Τέσσερις εργολάβοι της Blackwater καταδικάστηκαν για τη δολοφονία 14 Ιρακινών πολιτών στη Βαγδάτη το 2007 και αργότερα έλαβαν χάρη από τον Τραμπ το 2020. Όταν ρωτήθηκε αν ο Πρινς θα φέρει μισθοφόρους στη χώρα, ο Νομπόα απάντησε: «Όχι απαραίτητα μισθοφόρους. Μιλάμε για στρατούς. Ειδικές δυνάμεις από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, τη Βραζιλία. Θα ήταν μεγάλη βοήθεια για εμάς».
Κάποιοι στη χώρα ανησυχούν για την παρουσία του Πρινς, επικαλούμενοι το παρελθόν του και τους κινδύνους καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Νομπόα δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ισημερινού δρουν αναλογικά στην καταπολέμηση του εγκλήματος, ενώ σημείωσε ότι υπάρχει ανισορροπία μεταξύ του στρατού του, που αριθμεί 35.000 άτομα, και των 40.000 ενόπλων συμμοριών.
Η εκλογική αναμέτρηση
Ο δεύτερος γύρος αναμένεται να είναι αμφίρροπος, καθώς στον πρώτο γύρο ο Νομπόα επικράτησε της Λουίσα Γκονσάλες με μόλις μισή ποσοστιαία μονάδα διαφορά.
Η ραγδαία αύξηση των ανθρωποκτονιών τον Ιανουάριο έχει ενισχύσει τους επικριτές του, που θεωρούν ότι η σκληρή πολιτική του αποτυγχάνει.
Η Γκονσάλες, κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης, δήλωσε: «Οι προεκλογικές υποσχέσεις του 2023 θα έπρεπε να είχαν υλοποιηθεί σε ενάμιση χρόνο. Όχι σε δύο, ούτε σε τρία. Το έκανε; Όχι!».
Ο Νομπόα απαντά ότι η χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της το πρόβλημα, καθώς πρόκειται για διεθνές έγκλημα.
Το Εκουαδόρ βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, με την ασφάλεια να καθορίζει την τύχη της εκλογικής μάχης.
