Η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών απένειμε το Νόμπελ Χημείας 2025 στους Susumu Kitagawa, Richard Robson και Omar M. Yaghi «για την ανάπτυξη μεταλλικών-οργανικών πλαισίων».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι βραβευθέντες «ανέπτυξαν έναν νέο τύπο μοριακής αρχιτεκτονικής».
Οι βραβευθέντες δημιούργησαν μοριακές δομές με μεγάλους χώρους μέσω των οποίων μπορούν να κυκλοφορήσουν αέρια και άλλα χημικά.
Οι δομές αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συλλογή νερού από τον αέρα της ερήμου, τη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα, την αποθήκευση τοξικών αερίων ή την κατάλυση χημικών αντιδράσεων.
«Βρήκαν τρόπους για να δημιουργήσουν υλικά, εντελώς πρωτότυπα υλικά, με μεγάλες κοιλότητες στο εσωτερικό τους, που μπορούν να θεωρηθούν σχεδόν σαν δωμάτια σε ένα ξενοδοχείο, έτσι ώστε μόρια-επισκέπτες να μπορούν να εισέρχονται και επίσης να εξέρχονται ξανά από το ίδιο υλικό», δήλωσε ο Χάινερ Λίνκε, πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ για τη Χημεία, σε συνέντευξη Τύπου.
«Μια μικρή ποσότητα ενός τέτοιου υλικού μπορεί να είναι σχεδόν σαν την τσάντα της Ερμιόνης στον Χάρι Πότερ. Μπορεί να αποθηκεύσει τεράστιες ποσότητες αερίου σε έναν μικροσκοπικό όγκο», ανέφερε ο ίδιος.
Ο Ιάπωνας Κιταγκάουα είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κιότο, στην Ιαπωνία, ο Ρόμπσον, που έχει γεννηθεί στη Μεγάλη Βρετανία, είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης στην Αυστραλία, και ο Αμερικανοϊορδανός Γιάγκι είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, στις ΗΠΑ.
«Μέσω της ανάπτυξης μεταλλο-οργανικών πλαισίων, τα πρόσωπα που βραβεύονται παρείχαν στους χημικούς νέες ευκαιρίες για την επίλυση κάποιων από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε», ανέφερε η επιτροπή των βραβείων.
Το Νόμπελ Χημείας είναι το τρίτο που ανακοινώθηκε για φέτος, ύστερα από τα βραβεία για την Ιατρική και τη Γυσική νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.
Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 11 εκατ. σουηδικών κορονών (1,2 εκατ. δολάρια).
Τα Βραβεία Νόμπελ θεσπίστηκαν με τη διαθήκη του Σουηδού εφευρέτη και επιχειρηματία Αλφρεντ Νόμπελ. Απονέμονται κάθε χρόνο από το 1901, αναγνωρίζοντας την εξαιρετική συνεισφορά στην επιστήμη, τη λογοτεχνία και την ειρήνη, με τη διαδικασία απονομής τους να διακόπτεται κυρίως κατά τη διάρκεια των παγκοσμίων πολέμων.
