Σε φυλάκιση 27 ετών και 3 μηνών καταδίκασε το Ανώτατο Δικαστήτιο της Βραζιλίας τον πρώην πρόεδρο Ζαΐρ Μπολσονάρου, κρίνοντάς τον ένοχο για την συνωμοσία με στόχο την ανατροπή των εκλογών του 2022, σχέδιο που, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, περιλάμβανε ακόμη και δολοφονία του εκλεγμένου προέδρου, με σκοπό τη διατήρησή του στην εξουσία.
Η απόφαση στην ιστορική αυτή υπόθεση διαμορφώθηκε την Πέμπτη, όταν ο τρίτος δικαστής του σώματος έκρινε τον Μπολσονάρου ένοχο και για τις πέντε κατηγορίες που αντιμετωπίζει.
Σχέδιο πραξικοπήματος με στόχο δολοφονίες ηγετών
Ο πρώην πρόεδρος κατηγορείται για συνωμοσία πραξικοπήματος, συμμετοχή σε ένοπλη εγκληματική οργάνωση, απόπειρα κατάργησης της δημοκρατικής τάξης διά της βίας, διάπραξη βίαιων ενεργειών κατά κρατικών θεσμών και πρόκληση φθορών σε προστατευόμενη δημόσια περιουσία — κατά την εισβολή υποστηρικτών του στα κυβερνητικά κτίρια στις 8 Ιανουαρίου 2023.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, μέρος του πραξικοπηματικού σχεδίου περιλάμβανε τη χρήση εκρηκτικών, όπλων πολέμου ή δηλητηρίου για την ενδεχόμενη δολοφονία του αριστερού προέδρου Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, του αντιπροέδρου του Ζεράλντο Αλκμίν και του δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Αλεξάντρ ντε Μοράες, ο οποίος είχε την ευθύνη της δίκης του Μπολσονάρου.
Ο Μπολσονάρου και οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι στη δίκη αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
Τα στοιχεία σε βάρος του πρώην προέδρου εστιάζουν κυρίως στις προσπάθειές του να παραμείνει στην εξουσία μετά την ήττα του στις προεδρικές εκλογές του 2022 από τον Λούλα. Η ομοσπονδιακή αστυνομία ανέφερε ότι ο Μπολσονάρου είχε «πλήρη γνώση» ενός σχεδίου για ανατροπή του εκλογικού αποτελέσματος, άσκηση πιέσεων στον στρατό για παρέμβαση και σύσταση παράλληλου «κέντρου διαχείρισης κρίσεων» για τη λειτουργία της κυβέρνησης.
Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, η συνωμοσία είχε ξεκινήσει ήδη από το 2021, με στοχευμένες προσπάθειες να υπονομευθεί η εμπιστοσύνη του κοινού στο εκλογικό σύστημα. Μετά την ήττα του το 2022, οι κατηγορούμενοι φέρεται να επιχείρησαν να ακυρώσουν το αποτέλεσμα ενθαρρύνοντας υποστηρικτές του Μπολσονάρου να κινητοποιηθούν στην Μπραζίλια — όπου τελικά εισέβαλαν και προκάλεσαν φθορές στα τρία βασικά κυβερνητικά κτίρια στις 8 Ιανουαρίου 2023.
Ο δικαστής Αλεξάντρ ντε Μοράες, ο οποίος ήταν ο πρώτος που ψήφισε υπέρ της ενοχής την Τρίτη, δήλωσε ότι οι κατηγορούμενοι «διέπραξαν όλες τις αξιόποινες πράξεις που τους αποδίδει η Εισαγγελία».
Οι δικαστές Φλάβιο Ντίνο και Κάρμεν Λούσια ψήφισαν επίσης υπέρ της ενοχής, διαμορφώνοντας την απαραίτητη πλειοψηφία των τριών που χρειάζεται για την ετυμηγορία. Ένας ακόμη δικαστής αναμένεται να ψηφίσει τις επόμενες ημέρες, ώστε να ολοκληρωθεί και επίσημα η απόφαση.
Μια βαθιά διχασμένη χώρα
Η καταδικαστική απόφαση σημαίνει ότι ο 70χρονος Μπολσονάρου ενδέχεται να αντιμετωπίσει ποινές φυλάκισης δεκαετιών. Το ανώτατο δικαστήριο θα προχωρήσει σε συζήτηση για την ποινή μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία της ψηφοφορίας.
Η υπεράσπιση έχει ακόμα τη δυνατότητα να καταθέσει εφέσεις, όμως εφόσον εξαντληθούν τα ένδικα μέσα, η απόφαση καθίσταται τελεσίδικη και μπορεί να εφαρμοστεί οποιαδήποτε ποινή επιβληθεί.
Η δίκη, που πραγματοποιείταιλίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2026, έχει διχάσει βαθιά τη Βραζιλία. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, χιλιάδες υποστηρικτές του Μπολσονάρου κατέκλυσαν τους δρόμους ανήμερα της Ημέρας Ανεξαρτησίας της χώρας, διαμαρτυρόμενοι για τη δικαστική διαδικασία.
Ο Μπολσονάρου επιμένει εδώ και καιρό ότι πρόκειται για πολιτική δίωξη.
Πιέσεις από τον Τραμπ
Ανάλογη θέση έχει εκφράσει και ένας από τους ισχυρότερους πολιτικούς του συμμάχους, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Τον Ιούλιο, ο Τραμπ επέβαλεδασμό 50% στις εισαγωγές από τη Βραζιλία, έχοντας προηγουμένως απειλήσει να το πράξει εάν δεν σταματούσε η δίκη κατά του πρώην προέδρου. Η κυβέρνησή του επέβαλε επίσης κυρώσεις στον δικαστή Μοράες για «σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και ανακοίνωσε περιορισμούς θεωρήσεων εισόδου για εκείνον και άλλους δικαστικούς αξιωματούχους που εμπλέκονται στην υπόθεση.
Οι υποστηρικτές του Μπολσονάρου και μέρος της δεξιάς της Βραζιλίας έχουν χαιρετίσει το ενδιαφέρον του Τραμπ για την υπόθεση. Ωστόσο, η παρούσα κυβέρνηση στην Μπραζίλια και πολλοί άλλοι πολίτες της χώρας βλέπουν τις ενέργειες των ΗΠΑ ως παρέμβαση στις εσωτερικές της υποθέσεις.
