Αστρονόμοι εντόπισαν ένα μάγναστρο να κινείται με ταχύτητα περίπου 180 χιλιάδων χλμ./ώρα μέσα στο γαλαξία μας. Αυτή η… αστρική βολίδα διαθέτει πανίσχυρο μαγνητικό πεδίο έχει μια αινιγματική ιστορία προέλευσης που θα μπορούσε να αλλάξει την κατανόησή μας για παρόμοια αστρικά υπολείμματα.
Το εκπληκτικό αντικείμενο που ονομάζεται SGR 0501+4516 είναι μια υποκατηγορία άστρων νετρονίου με μαγνητικό πεδίο τόσο ισχυρό ώστε να διαλύει σε ατομικό επίπεδο την ύλη που συλλαμβάνει για αυτό τα σώματα αυτά έχουν λάβει την ονομασία «μάγναστρα».
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το μαγνητικό πεδίο ενός μάγναστρου είναι περίπου 100 τρισεκατομμύρια φορές πιο ισχυρό από αυτό της Γης.
Τα μάγναστρα έχουν σχήμα έντονα ελλειψοειδές εκ περιστροφής, μέσης διαμέτρου περίπου 20 χιλιομέτρων που περιστρέφονται γύρω από τον άξονά τους ταχύτατα. Έχουν πυκνότητα τέτοια ώστε μέσα στην διάμετρο των περίπου 20 χλμ. να βρίσκεται μάζα 500 χιλιάδες φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης και να διαθέτουν πολύ ισχυρά μαγνητικά πεδία.
Έχει διαπιστωθεί ότι τα μάγναστρα παράγουν εκρήξεις ή εκλάμψεις ακτίνων γ που η επιστημονική κοινότητα ονομάζει GRB (Gamma-Ray Burst). Πρόκειται για συγκεντρώσεις συμπυκνωμένης ακτινοβολίας γ που δημιουργούνται κατά τη γέννηση άστρων νετρονίου η μαύρων τρυπών από βίαια κοσμικά φαινόμενα όπως την σύγκρουση αστέρων νετρονίων, από εκρήξεις σουπερνόβα, από άστρα που καταρρέουν και από την καταστροφή άστρων νετρονίων από μαύρες τρύπες.
Οι εκρήξεις ακτίνων γ είναι εκρήξεις φωτονίων γάμμα εξαιρετικά υψηλής ενέργειας, που ακτινοβολούν εκατομμύρια φορές λαμπρότερα από τον Ήλιο.
Το SGR 0501+4516 είναι ένα από τα μόλις 30 μάγναστρα που έχουν εντοπιστεί στο γαλαξία μας και ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 2008 όταν ήταν σε απόσταση περίπου 15.000 ετών φωτός από τη Γη. Σε μια νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Astronomy & Astrophysics» οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από τις επόμενες θεάσεις του SGR 0501+4516 από τα διαστημικά τηλεσκόπια Hubble και Gaia και διαπίστωσαν ότι αυτό το μάγναστρο κινείται μέσα στο γαλαξία μας πολύ πιο γρήγορα από το αναμενόμενο.
Η ανακάλυψη
Προφανώς αν αυτό ο μάγναστρο εισερχόταν στο ηλιακό μας σύστημα και πλησίαζε τη Γη θα είχαμε το τέλος της ανθρωπότητας και ανυπολόγιστες ζημιές στον πλανήτη γενικότερα. Τα νέα ευρήματα αμφισβητούν αυτό που γνωρίζουμε για το πώς σχηματίζονται τα μάγναστρα.
Μέχρι τώρα οι επιστήμονες υπέθεταν ότι αυτά τα αντικείμενα γεννιούνται από τις εκρήξεις των άστρων που πεθαίνουν που διασπώνται πριν μετατραπούν σε άστρα νετρονίων. Αυτό υπέθεσαν οι ερευνητές ότι είχε συμβεί στο SGR 0501+4516 το οποίο αρχικά εντοπίστηκε κοντά στο σουπερνόβα HB9. Ωστόσο, η νέα μελέτη έδειξε ότι το μάγναστρο κινείται πολύ γρήγορα και σε λάθος κατεύθυνση για να έχει προέλθει από τη συγκεκριμένη κοσμική σκηνή εγκλήματος.
«Η ανίχνευση της τροχιάς του μάγναστρου χιλιάδες χρόνια στο παρελθόν έδειξε ότι δεν υπήρχαν άλλα υπολείμματα σουπερνόβα ή τεράστια αστρικά σμήνη με τα οποία θα μπορούσε να συσχετιστεί» αναφέρουν εκπρόσωποι της NASA.
Οι ερευνητές εξακολουθούν να μην είναι σίγουροι πώς ακριβώς δημιουργήθηκε το SGR 0501+4516. Αλλά προβλέπουν ότι σχηματίστηκε μέσω της άμεσης κατάρρευσης ενός λευκού νάνου και όχι μέσω μιας αστρικής έκρηξης.
«Η ανίχνευση της τροχιάς του μάγναστρου χιλιάδες χρόνια στο παρελθόν έδειξε ότι δεν υπήρχαν άλλα υπολείμματα σουπερνόβα ή τεράστια αστρικά σμήνη με τα οποία θα μπορούσε να συσχετιστεί», πρόσθεσαν εκπρόσωποι της NASA.
Οι ερευνητές εξακολουθούν να μην είναι σίγουροι πώς ακριβώς δημιουργήθηκε το SGR 0501+4516. Αλλά προβλέπουν ότι σχηματίστηκε μέσω της άμεσης κατάρρευσης ενός λευκού νάνου, του πυρήνα ενός άστρου που έχει απομείνει αφού εξαντλήσει τα καύσιμα του και όχι μέσω μιας αστρικής έκρηξης.
