Οι σπάνιες γαίες είναι ζωτικής σημασίας στην παγκόσμια οικονομία, εξασφαλίζοντας ένα πλεονέκτημα στις χώρες που διαθέτουν τους ορυκτούς πόρους.
Η πρόσβαση στις σπάνιες γαίες είναι πλέον αναδειχθεί σημαντική στις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ουκρανίας καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έχει συνδέσει την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια στη χώρα με την πρόσβαση στα ορυκτά της.
Η Ουκρανία διαθέτει ορυκτά όπως το λίθιο και το τιτάνιο, ένα ελαφρύ και ανθεκτικό στη διάβρωση μέταλλο που χρησιμοποιείται στην κατασκευή αεροσκαφών, χειρουργικών οργάνων και εξοπλισμού για τη χημική επεξεργασία.
Η αξία των σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητων ορυκτών της Ουκρανίας κίνησε το ενδιαφέρον του Τραμπ, ο οποίος ζήτησε να παραχωρηθεί στις ΗΠΑ πρόσβαση σε αυτά τα ορυκτά με αντάλλαγμα τη συνεχιζόμενη στρατιωτική βοήθεια. Αυτή η πρόταση παρουσιάστηκε σε Ουκρανούς αξιωματούχους την περασμένη εβδομάδα και θα επιτρέψει στις αμερικανικές εταιρείες να κατέχουν μερίδιο 50% στις σπάνιες γαίες της χώρας ως αποζημίωση τόσο για την προηγούμενη όσο και για τη μελλοντική στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ.
Τι είναι όμως οι σπάνιες γαίες; Ο όρος αναφέρεται σε 17 στοιχεία που βρίσκονται στο φλοιό της γης και διαθέτουν μοναδικές ιδιότητες. Χρησιμοποιούνται στα πάντα, από αναπτήρες μέχρι smartphone και πυραυλικά συστήματα.
Η σημασία τους στην τεχνολογία, και άρα στην παγκόσμια οικονομία, έχει πυροδοτήσει ένα είδος «πολέμου» για τον έλεγχό τους. Η πρόσβαση στον ορυκτό πλούτο τροφοδοτεί ήδη αναταραχές στην Κεντρική Αφρική ενώ από πολλούς αναλυτές εκτιμάται ότι το ενδιαφέρον του Τραμπ για την Γροιλανδία σχετίζεται με τις σπάνιες γαίες της περιοχής.
Βέβαια παρόλο που το όνομά τους υποδεικνύει το αντίθετο, οι σπάνιες γαίες δεν είναι τόσο σπάνιες καθώς αφθονούν σε διάφορα μέρη του κόσμου. Ωστόσο, συνήθως δεν εμφανίζουν υψηλή συγκέντρωση. Αυτό καθιστά τη διαδικασία της εξόρυξης μια πολύπλοκη και δαπανηρή διαδικασία.
Το Newsweek παρουσιάζει ένα χάρτη, με βάση τα πιο πρόσφατα δεδομένα από το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ, με τις περιοχές όπου βρίσκονται συγκεντρωμένες οι σπάνιες γαίες στον κόσμο.
Λόγω των μετακινήσεων των τεκτονικών πλακών που δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την εξόρυξη, ορισμένες περιοχές όπως η βόρεια και η νότια Αφρική, καθώς και η δυτική ακτή της Νότιας Αμερικής, έχουν συγκεντρωμένα μεγάλα κοιτάσματα ορυκτών.
Άλλες περιοχές με υψηλή συγκέντρωση ορυκτών είναι το Μαρόκο, η Νότια Αφρική και η Γροιλανδία.
Πάντως η Κίνα παραμένει η «βασίλισσα» των σπάνιων γαιών, διαθέτοντας 44 εκατ. μετρικούς τόνους. Παραμένει ο κορυφαίος παραγωγός σπάνιων γαιών στον κόσμο.
