Οι κάμερες καταγράφουν πλέον σε πραγματικό χρόνο κρίσιμες παραβάσεις, από τη χρήση κινητού τηλεφώνου μέχρι την παραβίαση του κόκκινου σηματοδότη, και υπόσχονται να αλλάξουν ριζικά το τοπίο της κυκλοφορίας στους δρόμους και η Θεσσαλονίκη έγινε το πρώτο πεδίο δοκιμών για το νέο σύστημα ψηφιακής επιτήρησης της οδικής κυκλοφορίας. Σε πιλοτική λειτουργία, κάμερες τελευταίας τεχνολογίας με αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης εγκαταστάθηκαν στη λεωφόρο Μεγάλου Αλεξάνδρου και μέσα στις πρώτες ώρες κατέγραψαν την πρώτη παράβαση: οδηγό που μιλούσε στο κινητό εν κινήσει. Αν η λειτουργία δεν ήταν δοκιμαστική, η κλήση θα είχε εκδοθεί αυτόματα και θα είχε σταλεί μέσω gov.gr, με πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 30 ημέρες, όπως προβλέπει ο νέος ΚΟΚ για τη χρήση κινητού χωρίς συμβάν.
Το σύστημα έχει σχεδιαστεί να ανιχνεύει κρίσιμες παραβάσεις που συνδέονται άμεσα με την οδική ασφάλεια. Εντοπίζει παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, υπέρβαση ορίου ταχύτητας, χρήση κινητού τηλεφώνου από τον οδηγό, μη χρήση κράνους σε δίκυκλα, καθώς και παράνομη κίνηση ή στάση σε λεωφορειολωρίδες. Η αναγνώριση γίνεται αυτόματα, με επεξεργασία εικόνας και ταξινόμηση του τύπου παράβασης.
Πώς λειτουργεί στην πράξη
Η διαδικασία ξεκινά με την αυτόματη ανίχνευση του συμβάντος από την κάμερα. Το λογισμικό ΑΙ «μαρκάρει» την επίμαχη σκηνή και δημιουργεί ένα πακέτο αποδεικτικών στοιχείων. Στη συνέχεια ακολουθεί ανθρώπινη επιβεβαίωση για τον αποκλεισμό ψευδώς θετικών. Μόλις κλειδώσει η παράβαση, εκδίδεται ηλεκτρονικά η πράξη βεβαίωσης και αποστέλλεται στον παραβάτη μέσω της πλατφόρμας gov.gr, με ενημέρωση στο κινητό. Η πιλοτική φάση στη Θεσσαλονίκη χρησιμοποιείται για να ρυθμιστούν κατώφλια, γωνίες λήψης και διαδικασίες ελέγχου, ώστε η καθολική εφαρμογή να είναι απρόσκοπτη.
Τα πρόστιμα του νέου ΚΟΚ για τις βασικές παραβάσεις που θα στοχεύονται
Για τη χρήση κινητού χωρίς πρόκληση συμβάντος, προβλέπεται πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας οδήγησης για 30 ημέρες. Σε περίπτωση υποτροπής, τα πρόστιμα κλιμακώνονται: 1.000 ευρώ και έως 180 ημέρες αφαίρεση άδειας στη δεύτερη παράβαση, και 2.000 ευρώ με αφαίρεση για ένα έτος στη τρίτη. Αντίστοιχα υψηλές κυρώσεις θεσπίζονται για τη μη χρήση ζώνης και κράνους, με 350 ευρώ στην αρχική παράβαση, καθώς και για παραβίαση STOP ή ερυθρού σηματοδότη.
Γιατί ξεκινά από τη Θεσσαλονίκη και τι ακολουθεί
Η επιλογή ενός κεντρικού άξονα υψηλής κυκλοφορίας, όπως η λεωφόρος Μεγάλου Αλεξάνδρου, επιτρέπει την αξιολόγηση του συστήματος σε πραγματικές συνθήκες με πυκνή ροή οχημάτων, διαφορετικούς τύπους παραβάσεων και μεταβαλλόμενες φωτιστικές συνθήκες. Το υπουργικό πλάνο προβλέπει επέκταση σε επιπλέον σημεία της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας, όπου ήδη έχουν προδιαγραφεί έξι κόμβοι για την πρώτη φάση, με στόχο ένα ενιαίο, κλιμακούμενο δίκτυο «έξυπνης» επιτήρησης. Η αξιοποίηση ΑΙ στην οδική αστυνόμευση εντείνει τη συζήτηση για αναλογικότητα και προστασία δεδομένων. Ο τρέχων σχεδιασμός στηρίζεται στην ελάχιστη επεξεργασία που απαιτείται για τη βεβαίωση της παράβασης, στη διατήρηση των αποδεικτικών μόνο για όσο απαιτείται από τη διοικητική διαδικασία και στη δυνατότητα ένστασης από τον πολίτη, με πρόσβαση στο αποδεικτικό υλικό. Η πιλοτική λειτουργία προσφέρει πεδίο δοκιμών και για αυτά τα πρωτόκολλα.
Το διακύβευμα για την οδική ασφάλεια
Ο συνδυασμός αυστηρότερου πλαισίου κυρώσεων και αυτοματοποιημένης, αμερόληπτης επιτήρησης στοχεύει στη μείωση των θανατηφόρων και σοβαρών τροχαίων. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η σταθερή πιθανότητα ελέγχου μεταβάλλει συμπεριφορές πιο αποτελεσματικά από σποραδικές καμπάνιες. Με τη Θεσσαλονίκη να ανοίγει τον δρόμο, η επιτυχία της πιλοτικής φάσης θα κριθεί από την ακρίβεια ανίχνευσης, την ταχύτητα διαδικασιών, την τήρηση των εγγυήσεων δικαίου και, κυρίως, από τη μετρήσιμη μείωση των παραβάσεων στους συγκεκριμένους κόμβους.
