Ελληνική πρωτιά σε διαχείριση αποβλήτων και… πρόστιμα

Μια ενδιαφέρουσα αντίφαση παρουσιάζουν τα στοιχεία ευρωπαϊκής έκθεσης για τα επικίνδυνα απόβλητα στην Ελλάδα. Από τη μια πλευρά, η χώρα μας εμφανίζεται στην κορυφή της Ε.Ε. όσον αφορά τη διαχείρισή τους, καθώς μόλις το 1% των ποσοτήτων μένει ανεπεξέργαστο, ενώ το 90% ανακυκλώνεται.

Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα είναι μία από τις λίγες χώρες στην οποία έχει επιβληθεί ευρωπρόστιμο εδώ και επτά χρόνια, ενώ σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμα αντιμετωπίσει βασικές ελλείψεις.

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) δημοσίευσε έκθεση για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων στην Ε.Ε., με αφορμή την εξελισσόμενη συζήτηση για την αναθεώρηση της οδηγίας-πλαίσιο για τα απόβλητα.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι ποσότητες που παράγονται στην Ε.Ε. συνεχίζουν να αυξάνονται (+23% σε σχέση με το 2004). Το 79% των παραγόμενων ποσοτήτων ετησίως καταλήγει σε κάποιας μορφής διαχείριση – υπάρχει όμως ένα σημαντικό «κενό» (21%) το οποίο κανείς δεν γνωρίζει πού καταλήγει.

«Ενα τμήμα αυτού του “κενού” ίσως αιτιολογείται από τον τρόπο που καταχωρίζονται τα επικίνδυνα απόβλητα. Δυστυχώς όμως οι ποινές για την παράνομη διαχείριση αποβλήτων είναι χαμηλές και οι έλεγχοι πολύ περιορισμένοι στα περισσότερα κράτη-μέλη», ανέφερε χθες στην παρουσίαση της έκθεσης η Εύα Λίντστρομ, μέλος του ΕΕΣ.

«Ενα σημαντικό πρόβλημα στην Ε.Ε. είναι η παράνομη διακίνηση επικίνδυνων αποβλήτων, μια πρακτική που εκτιμάται ότι αποφέρει 1,5-1,8 δισ. ευρώ ετησίως», προσέθεσε, σημειώνοντας ότι το ένα τρίτο όλων των εξαγωγών επικίνδυνων αποβλήτων από την Ε.Ε. είναι παράνομο.

Τέλος, σημαντικό πρόβλημα στην Ε.Ε. παραμένει η έλλειψη βιώσιμων εναλλακτικών για τα επικίνδυνα απόβλητα, το 50% των οποίων θάβεται σε αδειοδοτημένους χώρους.

Παραδόξως, η Ελλάδα φαίνεται να έχει καλές επιδόσεις στον συγκεκριμένο τομέα. Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη θέση στην Ε.Ε. όσον αφορά τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων εντός συνόρων (91%), ενώ μαζί με την Εσθονία και τη Βουλγαρία έχουν το μικρότερο ποσοστό (μόλις 1%) «κενού» ανάμεσα στις ποσότητες που παράγονται και εκείνες που καταλήγουν σε διαχείριση. Επιπλέον, περίπου το 90% των αποβλήτων δηλώνεται από τις επιχειρήσεις ότι ανακυκλώνεται.

Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα είναι από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν καταδικαστεί για τον τρόπο διαχείρισης των επικίνδυνων αποβλήτων.

Η χώρα καταδικάστηκε το 2014 για την απουσία στρατηγικού σχεδιασμού, την έλλειψη ενός δικτύου υποδομών και την αδυναμία διαχείρισης των αποθηκευμένων από παλιά ποσοτήτων επικίνδυνων αποβλήτων.

Η Ελλάδα καταδικάστηκε σε εφάπαξ πρόστιμο 10 εκατ. ευρώ και επιπλέον 30.000 ευρώ για κάθε ημέρα που δεν συμμορφώνεται με την απόφαση. Η καταβολή του προστίμου (ανά εξάμηνο) ξεκίνησε να υπολογίζεται από τα μέσα του 2016 και, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος, η χώρα έχει μέχρι στιγμής καταβάλει 46,8 εκατ. ευρώ επιπλέον (χωρίς το εφάπαξ).

Η απομείωση του προστίμου (περίπου κατά 1 εκατ. ευρώ το εξάμηνο) αφορά τη σημαντική πρόοδο που έχει συντελεστεί στην απομάκρυνση των παλαιών, αποθηκευμένων αποβλήτων.

Αντιθέτως, η δημιουργία των υποδομών διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων δεν έχει προχωρήσει.

  • 87% έχουν αυξηθεί οι παραγόμενες ποσότητες επικίνδυνων αποβλήτων από το 2004.
  • 90% των επικίνδυνων αποβλήτων «ανακυκλώνεται» σε ειδικές μονάδες. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση περίπου το 50% θάβεται σε αδειοδοτημένους χώρους.
  • 56,8 εκατ. ευρώ σε ευρωπρόστιμα (τα 10 εκατ. ευρώ εφάπαξ) έχει καταβάλει η Ελλάδα από το 2016 για την επί μακρόν αποθήκευση παλαιών αποβλήτων και την απουσία υποδομών διαχείρισης.

 

Πηγή: 
http://molonoti.gr

Δείτε επίσης